• 10 ay önce
  • 0 Yorum
  • 615 Görüntülenme

Benzinli ve Dizel Yakıtlı Araçların Farkı

Benzinli ve Dizel Yakıtlı Araçların Farkı

Benzinli araçlarda egzoz sistemine konulan bir katalizör sayesinde emisyon problemi çözülür.Çünkü benzinli araçların çalıştığı hava yakıt oranında, tek bir katalizör azot oksit, karbonmonoksit ve hidrokarbon gazlarının tümünün temiz olarak salınabilmesini sağlamaktadır.

Benzin motorundaki kirli egzoz gazının ise nasıl temizlendiği aşağıdaki resimde görülebilir. Dizel araçlarda ise yanma için gereken hava yakıt oranı benzindekinden farklı olduğu için durum biraz daha karmaşık bir haldedir. Egzoza konulacak bir katalizör çözüm olmaz. Dizel yakıtlı bir araçta kirli egzoz gazının nasıl temizlendiği resimde görülebilir.

Dizel yakıtlı araçların egzoz sistemleri çok daha karmaşıktır, yanan gaz dışarı çıkana dek bir çok arıtma işleminden geçer. Her egzoz elemanın da resimde gösterildiği gibi ayrı bir kirli gaz temizleme işlemi gerçekleşir. Konunun devamında emisyon skandalının yaşandığı kirli azot oksit gazının temizlenme yöntemini daha detaylı inceleyeceğiz.
Benzinli ve Dizel Yakıtlı Araçların FarkıAvrupa Birliği ve Amerika’nın emisyon komitelerinin yayınladığı kurallardaki azot oksit limitlerini tutturabilmek için yanma sıcaklıkları düşürülür. Bunu sağlayabilmek için tüm dizel araç üreticileri Egzoz Gazı Resirkülasyonu (EGR) yöntemini kullanmaktadırlar.

Benzinli ve Dizel Yakıtlı Araçların FarkıEGR sistemi, egzozdan atılacak yanmış  gazın temiz havayla birlikte yanma odasına geri gönderilmesidir. Bu yöntemle yakıtın verimli olarak yanması engellenir, fakat aracın çevre dostu olması sağlanır. Yakıtın yeterli miktarda oksijenle buluşması verimli olarak yanmasına, yanma odasındaki sıcaklığın 1800°C’nin üzerine çıkmasına ve çok fazla azot oksit gazının oluşmasına sebep olur. EGR gazı ile bu sıcaklık artışı engellenerek azot oksit oluşumu azaltılabilir.

Ama AB’nin ve ABD’nin binek araçlar için açıkladığı EURO-VI, SULEV emisyon limitlerini tutturmak için EGR kullanmak yetersizdir. EGR sistemine ek olarak araçlarda 1000 Avro ek maliyet getiren ve üre püskürtme sistemi içeren Seçici Katalitik İndirgeme (Selective Catalyst Reduction, SCR) veya azot oksit hapsetme mekanizması olarak tarif edilebilecek fakir azot oksit hapsedici (Lean NOx Trap, LNT) sistemi kullanılması gerekir.

SCR sisteminde egzoza ayrı bir katalizör koyulur ve motorda gerçekleşen yanma sonrası oluşan azot oksitler bu katalizörden geçerken temizlenir. Azot oksitler püskürtülen üre (NH3) ile tepkimeye girerek nitrojen (N2) ve su (H2O) olarak çevre dostu bir halde doğaya salınır. Üre püskürtülebilmesi için araçlarda ayrıca bir üre tankı bulunur. (ISO22241 standardı ile belirlenmiş %32,5’i üre, %67,5’i de iyonize sudan oluşan AUS32 sulu üre çözeltisi üre tankına koyulur. AUS32, Adblue ismi ile ticarileşmiştir.)
LNT sisteminde ise motorda gerçekleşen yanma sonrası oluşan azot oksitler egzozda hapsedilir. LNT’deki özel madde azot oksitleri tutabilir. LNT’nin belirli bir azot oksit tutabilme kapasitesi vardır. Bu kapasite limitine vardığında, LNT üzerine gönderilen fazladan yakıt ile azot oksitler nitrojen, su ve karbondioksite dönüştürülerek doğaya salınır.

İşte tüm bu sistemler çevre dostu olabilmek adına egzoz gazının araçtan atılmasını zorlaştırır ve aracın fazladan yakıt tüketmesine neden olur.

Benzinli ve Dizel Yakıtlı Araçların FarkıEGR gazı yöntemi, EURO-VI ve SULEV emisyon düzenlemelerinin koyduğu azot oksit miktarlarını sağlar. Ancak bu durum yanma verimini çok azalttığı için aracın çok fazla yakıt tüketmesine ve yavaş hızlanmasına sebep olmaktadır. Bu da sürücülerin araçtan verim almamasına ve memnun kalmamasına neden olacağından dolayı otomotiv firmaları EGR sistemine ek olarak fiyatı 1000 Avro olan LNT ya da SCR sistemini kullanır. Benzinli ve Dizel Yakıtlı Araçların Farkı Özetlemek Gerekirse;
*Dizel benzinden daha iyi sürüş mesafesi verir.
*Benzin motoru daha atik yapar, dizelin ise daha fazla torku vardır.
*Dizel benzinden daha çok egzoz dumanı yapar.
*Benzin tutuşmak için bujiye ihtiyaç duyar, dizel bujiye ihtiyaç duymaz.
*Benzinli motor çalışabilmek için elektrikli sisteme ihtiyaç duyar, dizel motorsa çok minimum elektriğe ihtiyaç duymaktadır..
*Şehir içi kullanımda benzin, uzun ve ağır yolculuklarda ise dizel daha iyidir.

Kaynak: TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü

Benzer Konular

Yorumlar & Görüşler

Daha önce yorum gönderilmemiş. İlk yorumlayan siz olun!

Yorumunu Gönder

Son Yazılanlar