Abdominal Aort Anevrizması Tedavisi

Konusu 'Hastalıklar ve Belirtileri' forumundadır ve Nehir tarafından 1 Şubat 2013 başlatılmıştır.

  1. Abdominal Aort Anevrizma Tedavisi

    Kalpten (sol ventrikülden) pompalanan kanı vücudumuza aort adı verilen atardamar dağıtır . Aort vücudumuzun en kalın atardamarıdır. Sol ventriklüden çıktığında 3 cm olan çapı, aşağı indikçe 1.75 cm'ye kadar azalır. Organlarımıza giden bütün atardamarın hepsi aortdan çıkar. Aort, kalbten (sol ventrikülden) ayrıldıktan sonra aşağı doğru yönelir, göğüs boşluğunu geçer, diafragmadan karına girer, burada da çeşitli organlara dallar verdikten sonra karın alt kısmında ikiye ayrılır ve bacak atardamarlarıyla devam eder.


    Aortun ve kalpten çıktıktan sonra seyri boyunca verdiği önemli dallar (torasik: göğüs, abdominal: karın)

    Göğüs boşluğundaki kısım torasik aort, karın boşluğundaki kısım ise abdominal aort olarak adlandırılır. Abdominal aort anevrizması (AAA) aortun karın bölgesinde olan kısmının bir bölümünün genişlemesi, deyim yerindeyse balonlaşmasıdır. Aort anevrizmaları göğüs bölgesinde de olabilirse de karın bölgesinin anevrizmaları çok daha fazla görülür. Karın bölgesinin anevrizmaları, tüm aort anevrizmalarının %75 'ini oluşturur, erkeklerde daha sıktır ve yaşla sıklığı artar. 65 yaş üstü erkeklerin %2-13'ünde kadınların da %6'sında bulunmaktadır. Taramalarda bulunan anevrizmaların %90'ı küçüktür (3.5 cm altında) yani tehlikeli değildir, ancak izlenmesi gerekir.



    Peki bunun önemi nedir? Anevrizmaların en korkulan tarafı, genişlemeye devam edip günün birinde yırtılabilmesidir. Bu durumda aort içindeki kan süratle karın boşluğuna dolar ve yırtığın büyüklüğüne göre kısa bir zaman içinde ölüm meydana gelir. Yırtılan anevrizmalarda ölüm oranı %70-90 arasındadır. ABD'de her yıl AAA yırtılmalarında 15.000 kişi kaybedilmektedir. Bundan dolayı aort anevrizmalarının tanısı, yırtılmadan tedavisinin yapılabilmesi yönünden yaşamsal öneme sahiptir.


    İlk baskısı 1858'de yapılmış tıptaki en önemli anatomi kitaplarından olan Gray's Anatomy of the Human Body (veya kısaca Gray's Anatomy) kitabından o yıllara ait kalbi ve kalpten çıkan büyük damarların gösterildiği bir gravür. Aortun başlangıç bölümleri ve dalları kırmızı ile gösterilmiştir. (Anatominin kilometre taşlarından olan Henry Gray, 1827'de doğmuş İngiliz anatomist ve cerrahtır. İlk baskısında 750 sayfa ve 363 şekil olan kitabın, günümüzde de hala yeni baskıları yapılmakta ve tıp öğrencileri tarafından okunmaktadır. Devamlı geliştirilen kitabın 39. baskısı 2004'de yapılmıştır.

    Gray, ne yazık ki kitabının 1860 yılındaki 2. baskısından kısa bir süre sonra, 1861 yılında, infeksiyöz hastalıkların (bulaşıcı hastalıklar) anatomik değişikliklerini incelerken, dünyada kökü kazınan ve günümüzde bir çok kişinin adını dahi duymadığı bir hastalık yüzünden (çiçek hastalığı) 34 yaşında hayatını kaybetmiştir.)

    Tedavi
    Abdominal aort anevrizmalarının (AAA) tedavisinde, anevrizma ile ilgili özellikler oldukça önemli bir rol oynar:

    Anevrizmanın büyüklüğü yani çapı: Çapı 4 cm altındaysa ameliyata gerek kalmadan izlenebilir. 5.5 cm ve üstünde olanlara operasyon düşünülür. 4-5.5 cm arasında olanlarda ise hastaya ve izleme sonuçlarına göre karar verilir. Anevrizma çapına göre 5 yıl içinde yırtılma oranları;
    4 cm'den az = çok düşük ris
    4 - 4.9 cm = %5 risk
    5 - 5.9 cm = %25 risk
    6 - 6.9 cm = %35 risk
    7 cm'den büyük = %75 risk

    Anevrizmanın büyüme hızı: Büyüme (genişleme) hızı fazlaysa çok büyük olmasa bile operasyon gerekebilir. Yapılan kontrollerde hastadan hastaya değişmekle birlikte anevrizmalar ortalama olarak yılda 0.3-0.4 cm büyürler. Anevrizma büyüdükçe genişleme hızı da artar. 6 ay içinde 0.5 cm den fazla büyümesi tehlike işaretidir.


    Şikayetlerin varlığı: Şikayetlerin olması da anevrizma büyük olmasa bile operasyon için neden olabilir.

    Anevrizma bu şartları taşımıyorsa belli zamanlarda (örneğin 6-12 ay) ultrason ile kontrolleri yapılır ve büyüklüğü izlenir. Bu arada risk faktörlerinin uzaklaştırılması (özellikle sigara!) son derece önemlidir.

    Tedavi edilmesi gerekiyorsa değişik yollar vardır:

    Cerrahi: Çoğunlukla yapılan budur. Ameliyat ile karın açılır anevrizma bölgesi alt ve üst tarafından bağlanır ve araya sentetik materyalden yapılan yapay damar (greft) konur.

    Endovasküler tedavi: kateter ile yapılan koroner arterlerdeki stent işlemine benzer. Ameliyata gerek olmadan kasık atardamarından girilerek uygun uzunluk ve çapta bir stent anevrizma bölgesine yerleştirilir. Bu yöntemin başarı şansı %90'a kadar çıkmakla birlikte bu konuda tecrübeler azdır ve uzun süreli sonuçlar fazla bilinmemektedir. Aort stentleri ancak belli özelliklere sahip anevrizmalarda uygulanabilmektedir.