Alyuvarlar İle İlgili Bilgiler

Konusu 'Bilgi bankası' forumundadır ve Lavinia tarafından 12 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. Alyuvarlar Hakkında Bilgiler

    Eritrositler nükleus (çekirdek) içermeyen oksijen taşıyıcı protein olan hemoglobin ile dolu kan hücreleridir. Normal şartlarda kesinlikle dolaşım sistemi dışına çıkmazlar. Normal bir eritrosit hücresi bikonkav (her iki tarafından basık) disk şeklindedir. Bu şekilde olması eritrositlerin yüzey hacim oranının fazla olmasını sağlayarak gaz alışverişini kolaylaştırır. Eritrositler oldukça esnektir. Bu özelliklerinden dolayı düzensiz şekillere uyum sağlayarak çok küçük çaplı kılcal damarlardan geçebilirler.

    Eritrositlere kırmızı rengini veren taşıdıkları hemoglobindir ve hücre ağırlığının 1/3'ünü oluştururlar. Hemoglobin 4 demir ve bir globin molekülünden oluşur. Normal değeri 100 ml kanda 12- 13 gramdır. Oksijen hemoglobindeki demire bağlanarak taşınır. Karbondioksit ise hemoglobinin amino grubuna bağlanarak taşınır.

    Eritrositlerin 1mm3 kandaki sayısı erişkin bir erkekte 45- 6 milyon erişkin bir kadında ise 4- 5 milyon arasındadır. Eritrosit sayısının normalden fazla olması durumuna polisitemi (poliglobuli) adı verilir. Eritrosit sayısının veya hemoglobin miktarının normalden düşük olması durumu ise anemi olarak adlandırılır.

    Eritrositlerin görevleri
    En önemli görevi yapılarındaki hemoglobin sayesinde oksijen ve karbondioksiti taşımaktır. Hemoglobin oksijeni bağladığında oksihemoglobin karbondioksiti bağladığında ise karboksihemoglobin (karbaminohemoglobin)e dönüşür. Bu tür bağlanmalar geri dönüşümlü olup tekrar ayrılma söz konusudur.
    Eritrositler hemoglobin aracılığıyla asit baz dengesinin düzenlenmesini sağlar.
    Eritrositlerin hücre zarında bulunan antijenler (aglütinojenler) kan grubunu belirler.

    Eritrositlerin yapımı (eritropoezis) ve yıkımı

    Eritrositler fetal hayatın 3. ayından 5. ayına kadar dalak ve karaciğerde yapılır. Fetal hayatın yarısından sonra alyuvarlar esas kan yapıcı organ olan kemik iliği tarafından yapılmaya başlanır ve hayat boyunca kemik iliği alyuvar yapımına devam eder. Eritrositler en çok sternum kostalar pelvis ekstremite kemiklerinde bulunan kırmızı kemik iliklerinde yapılır. Organizmada eritrosit yapımı böbrekler tarafından sentezlenen eritropoetin denen madde tarafından düzenlenir. Hipoksi (dokularda oksijen yetmezliği) eritropoetin maddesinin yapımını artırır. Bu madde de kemik iliğine daha fazla eritrosit üretilmesi için uyarı gönderir.

    Eritrositlerin yaşam süreleri 120 gündür. Bu süreyi dolduran eritrositler dolaşımdan uzaklaştırılır. Her gün eritrositlerin %1 kadarı yenilenir. Yaşam süresi dolan eritrositler dalak ve karaciğer tarafından parçalanır. Bu parçalanma sırasında eritrosit hücresinde bulunan hemoglobin serbest kalır. Sonraki birkaç saat içinde makrofajlar (savunma hücreleri) hemoglobinden demiri ayıklar ve kanda taşıyarak ya yeni alyuvar yapımı için kemik iliğine ya da diğer dokulardaki demir depolarına götürür. Hemoglobin molekülünün geri kalanı ise karaciğerde bilirubine dönüştürülür.