Alyuvarların Görevleri ve Özellikleri Nelerdir

Konusu 'Web Kütüphanesi' forumundadır ve Deniz tarafından 16 Aralık 2014 başlatılmıştır.

  1. Deniz

    Deniz Moderatör Yönetici

    Alyuvarların Görevleri ve Özellikleri

    Alyuvarlar, eritrosit adı da verilen, kırmızı kan hücreleridir. Kanın rengini de bu hücreler vermektedir. Görevleri içlerinde taşıdıkları hemoglobin molekülü sayesinde oksijen ve karbondioksit taşımaktır.
    Alyuvarlar yassı kemiklerin içindeki kırmızı kemik iliğinde yapılırlar. İlk yapıldıkları dönemde hücre çekirdeğine sahip olmalarına rağmen olgunlaştıkça çekirdeklerini kaybederler. Bunun için alyuvarlar insan vücudunda çekirdeksiz hücrelere örnek oluştururlar. İçlerini hemoglobin molekülü doldurur. Hemoglobin molekülünde demir molekülüne bağlı 4 tane “hem” molekülü ve protein (globin) bulunur. Demir molekülünün +2 ve +3 değişim özellikleri sayesinde oksijen ve karbondioksit hemoglobine bağlanıp ayrılabilir. Akciğere gelen kandaki alyuvarların hemoglobini akciğer alveolleri içine dolmuş olan oksijeni alarak hemoglobine bağlarlar. Bu moleküle artık oksihemoglobin adı verilir. Bunu taşıyan kan ise “temiz kan” diye adlandırılır. Temiz kan kılcal damarlara gelince oksijeni vererek bu sefer hemoglobine dokulardan kılcal damarlar aracılığıyla aldıkları karbondioksiti bağlarlar. Bu kan “kirli kan”dır ve hemoglobin molekülü ise karboksihemoglobin diye adlandırılır. Kan tekrar akciğere döndüğünde karbondioksit hemoglobinden ayrılır ve önce akciğer alveollerine oradan da dışarıya verilir. Süreç yeniden hemoglobinin oksijeni almasıyla başlar.
    Sağlıklı bir insanın bir mililitrelik kanında yaklaşık 4.5-5 milyon tane alyuvar bulunmalıdır. Kadınların normal alyuvar sayısı biraz daha düşük olabilmektedir. Alyuvar sayısının düşüklüğü veya içlerindeki hemoglobin molekülünün normal yapıda olmaması “anemi” yani kansızlık hastalığını oluşturur.
    Alyuvarların kemik iliğinde yapımını uyaran faktörler kişinin kanındaki alyuvar sayısını artırır. Bu faktörlerdeki temel esas dokulara az oksijen gitmesidir. Dokulara yetersiz oksijen giderse kemik iliği uyarılarak alyuvar yapımı teşvik edilir. Örneğin tepelere çıkıldıkça havanın içindeki oksijen azalır. Bu nedenle yükseklerde yaşayanların oksijen ihtiyacı daha fazladır. Spor yapanlarda alyuvar sayısı artar. Kanamalarda alyuvar yapımı uyarılır.
    Alyuvarların 120 gün ömürleri vardır. 120 günün sonunda karaciğer ve dalak tarafından tutulan alyuvarlar parçalanır. Demiri tekrar kemik iliğine yollanır.