Arketip Nedir Anlamı

Konusu 'Web Sözlük' forumundadır ve Lavinia tarafından 11 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. Arketip Ne demektir

    İlk örnek, asıl örnek. Antikçağda dahi kullanılan, Platon’un idea kavramıyla benzerlik gösteren bir kavram. Carl Gustav Jung tarafından ortaya konan bir psikanaliz metodunun parçası. Jung yaptığı birtakım bilimsel deneyler sonucunda bilinçdışının, kişinin dışında hareket ettiğine şahit oldu ve kolektif bir bilinçdışının varlığını savundu. Bu görüşe göre kişilerin içgüdü adını verdikleri davranışlar, aslında binyıllar öncesindeki atalarının ortaya koyduğu davranışların bir çökeltisidir. Bu içgüdüler ya da bilinçdışı
    yansımalarına arketip adı verilmektedir.Bu öğretiden yola çıkarak bazı edebiyat araştırmacıları ve eleştirmenler arketip kavramı üzerine çalışmalar yaptılar ve bu çalışmalar sonucu anlatmaya bağlı pek çok eserde (destan, halk hikâyesi, roman) aslında belli özelliklerin tekrar ettiği sonucuna vardılar. Böylelikle bu tip anlatıların ortaya çıkma nedenini ve farklı çoğrafyalarda ortaya konmuş olsa dahi pek çok anlatının çerçeve olarak birbirine benzemesini insanlığın ortak bilinçaltındaki ilk sembollere dayandırdılar. Bu görüşe göre, ortak bilinçaltı nedeniyle ilk çağda yaşayan bir atasının dinî ritüelleri / arınma çabası günümüz insanın zihninde var olmaktadır. Jung da bu durumla ilgili olarak “Antik, mitolojik dönemlerden kalma pek çok şey bugün müzelerde antika eşya olarak sergilenebilirler ama onların ifade ettikleri arketipler insanların zihinlerindeki etkilerini kaybetmediler.” demektedir.


    Kaynak: Prof.Dr.Turan Karataş / Edebiyat Terimleri Sözlüğü