Aşık Nedir Edebiyat

Konusu 'Türkçe edebiyat' forumundadır ve Lavinia tarafından 11 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. Edebiyatta aşık ne demektir

    Saz şairi, halk şairi. Halk edebiyatı sahasında,“saz şairi”anlamında, yaygın olarak “âşık” terimi kullanılır.Hece ölçüsüyleve uyaklı,halkın anlayabileceği sade bir dille şiirler söyleyen,saz eşliğinde özel bir ezgiyle şiir okuyan, türkü söyleyen, halk hikâyesi anlatan, yurdu dolaşarak kendisinin ve ustaların eserlerini sözüyle sazıyla yaymaya çalışan sanatkâr ruhlu şahsiyetlere âşık adı verilir.Şiir söylemekle beraber hemen çoğu saz çaldığı, şiirlerini saz eşliğinde okuduğu için saz şairi de denen ‘âşık’ın şairlik yeteneğine,mûsikî bilgisine ve hikâye anlatma kabiliyetine sahip olması gerekir. “Bâde” (bkz.) içmiş olanlara bâdeli âşık denir ve bu sıfat, âşıklar arasında çok itibar edilen bir niteliktir. Neredeyse,bâdesiz olanlar, âşıktan sayılmaz. Bir âşığın geleneğe uygun şekilde yetişmesi için sıralanan özelliklerle birlikte bir “usta”nın yanında uzun yıllar “çıraklık” etmesi gerekir.Âşıklar, yetiştikleri ya da temsil ettikleri çevrelere göre; kasaba ve şehir âşıkları, köy âşıkları, göçebe âşıklar, mezhep ve tarikatâşıkları gibi kümelere ayrılırlar. Bunlar arasında okuma-yazma bilmeyenler (ümmî), az çok ilim sahibi olanlar, saz çalanlar,bâde içenler ve içmeyenler vardır. “Halk arasında saz şairlerine âşık, saz çalamayan ve fakat az çok okuma ve yazması
    olup da şiir söyleyebilen şairlere kalem şuarâsı nâmı verilmekte ve şuarâ kelimesi müfret [tekil] yerinde kullanılmaktadır.Meselâ: Gevherî, Karacaoğlan, Dertli, Tokatlı Nuri, Emrah birer âşık; Çankırılı Zahmî, Bayburtlu Zihnî ve Yozgatlı Nâzî birer kalem şuarâsıdır. (...) Saz şairlerinden Bektaşî tarikatına mensup olanlarına meydan şairi de denirdi.” (Onay 1996: 5)Öte yandan, ‘aşk’ın ism-i fâili olan âşık tabiri, şairin en önemli vasfına da işaret eder. Âşık, sâdıktır. Sabırlıdır,sebatkârdır. Cânını dahi, cânânına (maşûkasına) verecek kadar cömerttir. Çünkü aşk, âşığı “sevilen uğrunda can vermeyi göze alma”ya götüren çetin bir sınavdır. Âşık aşka,zâhid ise akla itibar eder.

    Kaynak: Prof.Dr.Turan Karataş / Edebiyat Terimleri Sözlüğü