Atasözü Nedir Hakkında Bilgi

Konusu 'Web Sözlük' forumundadır ve Lavinia tarafından 11 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. Atasözü ile ilgili bilgiler

    Atalar sözü, darb-ı mesel, sav. Kim tarafından söylendiği belli olmayan, doğrusu zamanla söyleyeni unutulmuş ve halkın ortak malı olmuş, insana öğüt ve ders veren,insanın dünya hayatındaki durumunu açımlayan “hüküm şeklinde nakledilen” hikmetli, özlü sözler. Sözlü edebiyatın ilk ürünleri arasında yer alan savlar, atasözlerinin en eski örnekleri olarak kabul edilir.

    Atasözleri, veciz anlatımın çok dikkate değer örnekleridir.Yüzyılların tecrübe ve gözlemleri gizlidir atasözlerinde.İfadeye canlılık kazandıran, anlatılmak istenen düşünceyezenginlik ve renklilik katan, yerine göre düşünceye delilolan atasözleri, yerinde kullanıldığında konuşma ve yazıların adeta tadı tuzu olur.

    Anonim halk edebiyatı ürünlerinden sayılan ancak masal,türkü, mâni gibi bir edebî tür olmayan atasözleri, günlük konuşmalarda, ahbap sohbetlerinde konuşanın can kurtaranıdır.Edebiyat metinlerinde, didaktik manzumelerde ve özellikle düzyazılarda atasözlerinden yararlanılır.

    Atasözlerinde, kelimelerin çoğu mecazî anlamlarıyla karşımıza çıkar: Acı patlıcanı kırağı çalmaz; Akacak kan damarda durmaz; Her horoz kendi çöplüğünde öter... Atasözlerinin ölçülü ve kafiyeli olanları da vardır. Birçoğunda alliterasyon,cinas, intak, kinaye, teşbih, tezat gibi edebî sanatların kullanıldığı da olur. Zamanla değişime uğrayanları vardır. Seyrek de olsa yöresel atasözlerine rastlanır. Vecizeden en önemli
    farkı, söyleyeninin belli olmamasıdır. Deyimlerden farkı ise,bir hüküm ifade etmesidir.

    Atasözü örneklerinin yazılı olarak kayıtlı bulunduğu ilk kaynaklar,Kaşgarlı Mahmud’un (11. yy.) Divan ü Lûgat’it-Türk adlı meşhur eseri ve Dede Korkut Hikâyeleri’dir. Ne var ki,Şinasî’nin (1826-1871) Durûb-ı Emsâl-i Osmaniye (1863) adlı derlemesi, bizde atasözlerini derli toplu sunan ilk kitaptır.Sonraki yıllarda, Türk atasözleri çeşitli araştırmacılar tarafından derlenerek alfabetik veya konular esas alınarak sistematik bir şekilde kitaplaştırılmıştır. Atasözü örnekleri:

    - Adam sözünden, deli gözünden belli olur.

    - At sahibine göre kişner.

    - Beş parmak bir değildir.

    - Doğru yoldan giden yorulmaz.

    Kaynak: Prof.Dr.Turan Karataş / Edebiyat Terimleri Sözlüğü