Çanakkale savaşı kronolojik sıralaması

Konusu 'Cumhuriyet Tarihi' forumundadır ve Eylem tarafından 5 Ağustos 2016 başlatılmıştır.

  1. Eylem

    Eylem Süper moderatör Yönetici

    ÇANAKKALE SAVAŞI’NIN KRONOLOJİSİ

    Çanakkale Savaşları’nın kronolojik sıralaması - Çanakkale Savaşlarının başlamasından bitişine kadar geçen sürenin kronolojik olarak sıralaması


    1915

    11 Ocak 1915

    Amiral Carden’in, Bahriye Nezareti’ne Çanakkale Boğazı’na Taarruz İçin Hazırlattığı Planı Sunması.


    15 Ocak 1915

    - Saphir Adındaki Fransız Denizaltı Gemisinin Köseburnu Önünde Batırılması - Çanakkale Boğazı’na Taarruz İçin Hazırlanmış Planın Uygun Olduğunun Amiral Carden’e Bildirilmesi.


    28 Ocak 1915

    Savaş Komitesinin Bugünkü Toplantısında Çanakkale Boğazı’nın Yalnız Donanmayla Zorlanmasına Karar Verilmesi 19 Şubat 1915’in Taarruz Tarihi Olarak Saptanması.


    1 Şubat 1915

    Mustafa Kemal’in Tekirdağ’da Göreve Başlaması.


    17 Şubat 1915

    Barbaros ve Turgut Reis Muharebe Gemilerinin, Savunmaya Katılmak Üzere Nara’ya Gelmesi.


    18 Şubat 1915

    Başkomutan Vekili’nin Denetleme İçin Çanakkale’ye Gelmesi.


    19 Şubat 1915

    - Birleşik Filo’nun Çanakkale Boğazı Giriş Tabyalarına Tarruz ve Muharebeleri - İtilaf Devletleri donanmasının Çanakkale Boğazı’na ikinci büyük saldırısı.


    23 Şubat 1915

    19. Tümen Kuruluşuna 6. Kolordu’dan Verilen 72. Piyade Alayı’nın Eceabat’a Gelmesi.


    25 Şubat 1915

    - 19. Tümen Komutanı, Karargahı, 57. Piyade Alayı, Dağ Bataryası, Sıhhiye Bölüğü, Seyyar Hastane Ekmekçi Müfrezesi’nin, Tekirdağ’dan Eceabat’a Gelmesi - Çanakkale Müstahkem Mevkii Karargahı’nın Hacıpaşa Çiftliği’ne Yer Değiştirmesi - Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanı’nın, 19. Tümen Komutanı’nı Eceabat Bölgesi Komutanlığına Atanması - Mustaf Kemal’in 19. Tümen Komutanlığı’na atanması - Birleşik Filo’nun, Giriş Tabyalarındaki Topları Tahrip Etmesi ve Boğaz’a Girmeye Başlaması.


    26 Şubat 1915

    - Değirmenburnu - Çanakkale Feneri Arasında 10. Mayın Hattı’nın Kurulması - Seddülbahir ve Kumkale’ye Yapılan Çıkarma.


    1 Mart 1915

    Venizelos’un, Gelibolu Yarımadası’nda 3 Tümen Çıkarılmasını Önermesi.


    2 Mart 1915

    General Liman Von Sanders’in Çanakkale’deki Osmanlı Kara Kuvvetleri Başkomutanlığına atanması.


    4 Mart 1915

    İngiltere, Fransa ve Rusya arasında Boğazlar’ın taksimini öngören İstanbul Antlaşması’nın imzalanması. 3. Avustralya Tugayı’nın, Mondros Limanı’na Gelmesi.


    5 - 6 Mart 1915

    Çamkoyu Batısından Queen Elizabeth Muharebe Gemisinin Merkez Tahkimatını Aşırma Biçiminde Bombardımanı.


    7 - 8 Mart 1915

    Nusret Mayın Gemisi’nin, elde kalan son 26 mayınla Boğaz girişindeki Karanlık Koy’a mayın döşemesi.


    11 Mart 1915

    Sir Ian Hamilton’un, Akdeniz Bağlaşık Kuvveti Komutanlığı’na Atanması.


    12 Mart 1915

    - 11. Tümen’in Ezine, Bayramiç Bölgesine Gelmesi - İngiliz Deniz Piyade Tümeni’nin Artanının Limni Adasına Gelmesi.


    13 Mart 1915

    Kitchener’in, Hamilton’a Kara Kuvvetlerinin Kullanılması Konusunda Yönerge Vermesi.


    15 Mart 1915

    General d’Amade Emrindeki Fransız Doğu Sefer Kuvvetinin Mondros Limanı’na Gelmesi.


    16 Mart 1915

    - Amerika Büyük Elçisi, Adliye Nazırı, Avusturya Askeri Ataşesi’nin Çanakkale’ye Gelmesi - Amiral Carden’in Sağlık Nedeniyle Görevinden Ayrılması.


    17 Mart 1915

    Amiral de Robeck’in, Birleşik Filo Komutanlığı Görevine Başlaması.


    18 Mart 1915

    Çanakkale Boğazı Muharebesi, İtilaf devletleri donanması yaklaşık 30 savaş gemisiyle savaşın en geniş kapsamlı saldırısını başlattı. Altı büyük gemiden Bouvet, Irresistible ve Ocean zırhlıları batırıldı, üçü ise kullanılmaz duruma geldi. Çanakkale Boğazı’nı denizden geçme girişimi Türk deniz ve kara savunması karşısında başarısızlığa uğradı.


    23 Mart 1915

    Alman general Liman Vona Sanders 5. Ordu Komutanlığı’na getirildi. Bu ordunun ihtiyatını oluşturacak 19. Tümen’in komutanlığına ise Kurmay Yarbay Mustafa Kemal getirildi.


    24 Mart 1915

    General Hamilton’un Birliklerini Düzenlemek Üzere Mısır’a Hareket Etmesi.


    25 Mart 1915

    9. Tümen Komutanı’nın, Eceabat Bölgesi Komutanlığı’nı 19. Tümen Komutanı’ndan Devralması.


    26 Mart 1915

    5. Ordu Komutanı’nın Gelibolu’ya Gelerek Göreve Başlaması.


    27 Mart 1915

    Churchill’in, Birlikte Harekata Karar Verildiğini Amiral de Robeck’e Bildirmesi.


    28 Mart 1915

    Tengerdere – Domuzdere Arasında Boğaz’ın Ortasına Doğru 19 Mayından Oluşan Son Mayın Hattının Kurulması.


    31 Mart 1915 - 1 Nisan 1915

    Bu Mayın Hattına Paralel Olarak, Boğaz Doğrultusunda 10 Mayının Uzatılması.


    31 Mart 1915

    3. Tümen’in Muharip Birlikleriyle Erenköy’e Gelmesi.


    1 Nisan 1915 General Weber’in Kalvert Çiftliğinde Mürettep Kolordu Komutanlığı Görevine Başlaması.


    10 Nisan 1915

    - General Hamilton’un Mondros’a Gelmesi - Avustralya Tümeni’nin Büyük Kısmının, Mondros’a Gelmesi.


    16 Nisan 1915

    Demirhisar torpidobotunun kendini karaya oturtup batması.


    17 Nisan 1915

    E-15 İngiliz Denizaltı Gemisinin, Boğazda Hasara Uğratılıp Karaya Oturtulması.


    18-19Nisan 1915

    İngilizlerin, Torpido Atarak E-15 Denizaltı Gemisini Batırmaları.


    25 Nisan 1915

    İtilaf güçlerinin en geniş kapsamlı ilk çıkarması.


    27 Nisan 1915

    İngiliz denizaltı gemilerinin Marmara’da denizaltı savaşına başlamaları ve Barbaros zırhlısının bir denizaltı tarafından batırılması.


    28 Nisan 1915

    Birinci Kirte muharebesi.


    30 Nisan 1915

    Sultanhisar torpidobotunun E-2 İngiliz denizaltı gemisini batırması.


    6-8 Mayıs 1915

    İkinci Kirte muharebesi.


    12 Mayıs 1915

    Muavenet-i Milliye torpidobotunun İngiliz Goliath zırhlısını torpilleyerek batırması.


    14 Mayıs 1915

    Churchill ve Amiral Fisher istifa ettiler.


    19 Mayıs 1915

    Liman Von Sanders’in 42 bin kişilik bir kuvvetle Arıburnu çıkarma noktasındaki Anzaklar’a yönelik başarısız saldırısı. Türkler 10 bin kayıp vererek geri çekildi.


    25 Mayıs 1915 Alman U-21 denizaltı gemisinin İngiliz Trumph zırhlısını batırışı. Aynı denizaltı gemisinin önünde Majestic İngiliz zırhlısını batırışı.


    1 Haziran 1915

    Mustafa Kemal’in Albaylığa yükseltilmesi.


    4-6 Haziran 1915

    Üçüncü Kirte muhaberesi.


    21 Haziran 1915

    Kerevizdere muharebesi.


    4 Temmuz 1915

    Atatürk’ün, Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey’le beraber Cesarettepesi’ndeki 18. Alay’a ait siperleri gezmesi ve buradaki mevzilerin kuvvetlendirilmesi için bazı direktifler vermesi.


    10 Temmuz 1915

    Tasir-i Efkâr gazetesi muhabirlerinden Ferit Bey’in, 19.Tümen Karargahı’nda Atatürk’ü ziyareti.


    13 Temmuz 1915

    İngiliz ve Fransızların, Seddülbahir’e yeni bir taarruzu, ancak yedekteki birliklerin ileri sürülmesiyle önlenebilmesi.


    17 Temmuz 1915

    Gelibolu Mutasarrıfı Süreyya (Yiğit) Bey’le Maydos (Eceabat) Kaymakamı Rahmi Bey’in, 19. Tümen Karargahı’nda Atatürk’ü ziyareti ve geceyi karargahta geçirmeleri.


    19 Temmuz 1915

    Atatürk’ün, Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey’le beraber, öğleden sonra, 3.Kolordu Karargahı’nın bulunduğu Kemalyeri’ne gelerek Veliaht Yusuf İzzettin Efendi’yi karşılama töreninde bulunması.


    28 Temmuz 1915

    Atatürk’ün Kurmay Başkanı İzzettin (Çalışlar) Bey’le beraber 27. ve 57. Alay cephelerini gezmesi.


    30 Temmuz 1915

    3.Kolordu Komutanı Esat (Bülkat) Paşa’nın, Kurmay Başkanı Fahrettin (Altay) Bey’le beraber 19. Tümen Karargahı’na gelerek Atatürk’ü ziyareti.


    6-7 Ağustos 1915

    İngilizler’in Suvla Limanı çıkarması ve Birinci Anafartalar savaşının kazanılması.


    8-9 Ağustos 1915

    İtilaf Güçlerinin Seddülbahir’i boşaltmaları.


    10 Ağustos 1915

    Türklerin Anafartalar Grup Komutanı Albay Mustafa Kemal öncülüğünde geniş kapsamlı Conkbayırı taarruzu.


    14 Ağustos 1915

    Mariot adlı Fransız denizaltı gemisinin ağlara takılıp batması.


    17 Ağustos 1915

    Kireçtepe savaşının kazanılması.


    21 Ağustos 1915

    2 nci Anafartalar savaşının kazanılması.


    1 Eylül 1915

    Mustafa Kemal’e, Anafartalar Grubu Komutanlığı’ndaki üstün başarıları nedeniyle “Muharebe Gümüş Liyakat Madalyası” verilişi.


    2 Eylül 1915

    Mustafa Kemal’in, Çanakkale Savaşlarında yaralanan ve sakatlanan Osmanlı askerleri için para toplayarak gönderen –Almanya’nın İstanbul Elçiliği görevlilerinden- Dr.Ernest Jackh’a teşekkür mektubu yazması.


    4 Eylül 1915

    Mustafa Kemal’in, Anafartalar’da 4.ve 8.Tümen cephelerine giderek incelemelerde bulunması. Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın, 5.Ordu Komutanı Liman von Sanders’in -Anafartalar Grubu’ndaki yeni düzenleme ile ilgili- 29 Ağustos 1915 tarihli önerisine cevabı : “Anafartalar Grubu’nun devamını, bu grup içindeki tümenlerin şimdilik yalnız 2. ve 15. Kolorduları oluşturmasını ve Grup Komutanlığı’nın 16.Kolordu Komutanı Mustafa Kemal Bey tarafından yapılmasını, yüksek öneriniz üzerine uyarınca uygun gördüm.”


    6 Eylül 1915

    Bulgaristan’ın Türkiye ve Almanya’nın yanında savaşa katılması.


    14 Eylül 1915

    Mustafa Kemal’in Bulgar Generali Petroff`un eşi Sultane Petroff`a Çanakkale’den Fransızca mektubu : “...daha önce Arıburnu’nda benim karşımda hezimete uğrayan düşman kuvvetleri, aradan aylar geçtikten sonra bu defa da Anafartalar’da tam anlamıyla felç oldular. Generalimin, muhtemelen bunlardan haberi vardır; ama olan biteni doğrudan benden öğrenmesi, sanırım kendisini çok daha fazla memnun edecektir...


    20 Eylül 1915

    Mustafa Kemal’in rahatsızlanması, Mareşal Liman von Sanders’in Anafartalar Grubu Karargâhı’na gelerek, kendisine geçmiş olsun dileğinde bulunması, sonra özel doktorunu gönderişi.


    23 Eylül 1915

    Mustafa Kemal’in, - Almanya’nın İstanbul Elçiliği görevlilerinden- Dr.Ernest Jackh’ı çadırında kabulü.


    24 Eylül 1915

    Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın beraberinde Başkomutanlık Vekâleti Harekât Şubesi Müdürü Yarbay İsmet (İnönü) Bey olduğu halde Gelibolu’ya gelişi.


    26 Eylül 1915

    Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın sabahleyin Kuzey Grubu Karargâhı’na gidişi, daha sonra -Anafartalar Grubu cephesine ait- Conkbayırı’nı gezdikten sonra Gelibolu’da 5.Ordu karargahı’na dönüşü.


    27 Eylül 1915

    Mustafa Kemal’in, 5.Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders’e Anafartalar Grubu Komutanlığı’ndan affını isteyen yazısı : “...Geçenlerde Ekselansları Başkomutan, Kuzey, Güney ve Asya Gruplarını ziyaretiyle gereği gibi onurlandırmıştır; ancak Anafartalar Grubu’nun varlığını tanımak istememekle, bizi ziyaretinin onurundan mahrum kılmıştır. ...Ekselansları Başkomutan’ın şahsıma karşı beslediği duygular böylece bilinirken, orduda aynı koşullar altında hizmet vermem benim için imkânsızdır. Siz Ekselanslarından beni şu andan itibaren Grup Komutanlığı’ndan istifa etmiş sayma ve şahsımla ilgili daha sonraki işlemleri tayin etme lütfunda bulunmanızı rica etmek onurunu taşımaktayım.”


    30 Eylül 1915

    5.Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders’in Başkomutan Vekili Enver Paşa’ya Mustafa Kemal’in Anafartalar Grubu Komutanlığı’ndan affını isteyen dilekçe vermiş olduğunu, ancak kabul edilmemesini isteyen yazısı : “...Bu dilekçeyi destekleyemem. Çünkü Mustafa Kemal Bey’i vatanın bu büyük savaşta hizmetlerine muhakkak surette muhtaç olduğu, çok müstesna kabiliyetli, yetkili ve cesur bir subay olarak tanıdım ve takdir ettim. ...Şimdilik ilişikte takdim etmediğim ayrılma dilekçesini, Ekselanslarınızın, güvenini belirtmek suretiyle reddetmek lütfunda bulunmalarını rica ediyorum.”


    11 Ekim 1915

    Gelibolu Yarımadası’nın İtilaf Devletleri’nce boşaltılmasının ilk kez söz konusu oluşu.


    17 Ekim 1915

    Çanakkale bölgesinde General Hamilton’un komutayı General Birdwood’a devrederek cepheden ayrılışı.


    26 Ekim 1915

    Mustafa Kemal’in, Başkomutanlık Vekaleti’nce 9.,11.ve 12.Tümenlerin birleşmesinden oluşacak 16. Kolordu komutanlığına atanması ve Kolordu Komutanı yetkisiyle “Anafartalar Grubu’nu yönetmekle görevlendirilmesi.


    30 Ekim 1915

    Turquoise isimli Fransız denizaltı gemisinin esir edilmesi.


    31 Ekim 1915

    Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın, Anafartalar Grubu Karargahı’nı ziyareti, Atatürk’le görüşmesi, daha sonra at üzerinde İsmailoğlu Tepesi’ne gidilmesi.


    3 Kasım 1915

    İstanbul’dan Gelibolu’ya gelen Ayan ve Mebusan Heyeti’nin Anafartalar Grubu Karargahı’na giderek Mustafa Kemal’i ziyareti ve beraber cepheyi gezmeleri.


    6 Kasım 1915

    Çanakkale’den geçerek Marmara’ya girmiş olan E-20 İngiliz denizaltı gemisinin esir edilmesi.


    7 Kasım 1915

    İngiliz Harp Kabinesi’nin Çanakkale’yi boşaltma kararı.


    10 Kasım 1915

    Fransız denizaltı gemisi Turquoise’a Enver Paşa’nın katıldığı bir törenle “Müstecip Onbaşı” adının verilmesi.


    5 Aralık 1915

    Mareşal Liman von Sanders’in Anafartalar Grubu Karargâhı’na gelişi ve Mustafa Kemal’e, beraberinde getirdiği hava değişimi izin yazısını vermesi.


    6 Aralık 1915

    İtilaf Güçlerinin Gelibolu Yarımadası’nı boşaltma hazırlıkları.


    8 Aralık 1915

    Atatürk’ün aldığı hava değişimi izni üzerine Anafartalar Grubu Komutan Vekilliğine atanan Fevzi (Çakmak) Paşa’nın Anafartalar Grubu Karargâhı’na gelişi.


    10 Aralık 1915

    Atatürk’ün -beraberinde misafirleri Fethi (Okyar), Bahattin Şakir ve Tevfik Rüştü (Aras) Bey’ler olmak üzere- Çanakkale’den İstanbul’a hareketi.


    11 Aralık 1915

    Mustafa Kemal’in Çanakkale’den İstanbul’a gelişi.


    19-20 Aralık 1915

    İtilaf Güçlerinin, işgal ettikleri siperleri boşaltarak gece Anafartalar, Arıburnu bölgesinden gizli olarak çekilmeleri (Bu bölgedeki boşaltma son günlerde mevcut sisten de yararlanılarak gizli olarak yapılmakta idi. Ancak birlik ve malzemelerin büyük kısmını kapsayan boşaltma bu gece gerçekleştirilmiştir. İngilizler 8/9 Ocak 1916 gecesi de Seddülbahir bölgesinden çekilmişlerdir.)


    1916

    8-9 Ocak 1916

    Müttefiklerin Seddülbahir’i boşaltmaları.


    9 Ocak 1916

    5.Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders’in -İngilizlerin Gelibolu yarımadasından çekilip gitmeleri üzerine- sabah 8.45’de Alçıtepe’den Başkomutanlık Vekâleti’ne telgrafı : “Tanrı’ya şükür Gelibolu yarımadası tamamen düşmandan temizlenmiştir. Diğer ayrıntılar ayrıca sunulacaktır.”


    1 Şubat 1916

    Atatürk’e Anafartalar Grubu Komutanlığı döneminde gösterdiği üstün başarıları nedeniyle “İkinci Rütbeden Osmanî Nişanı” verilmesi.