Cezeri Kimdir Önemli Buluşları Nelerdir

Konusu 'Soru Bankası' forumundadır ve Demir tarafından 19 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Cezeri Kimdir Hayatı

    El-Cezeri bir bilim adamıdır. Yaşadığımız yüzyıldan 800 küsür sene önce yaşayan Cezeri keskin zekası sayesinde elektrik kullanmadan yalnızca su ve mekanik parçalarla çalışan makineler üretmiş ve bunları günlük hayatta kullanımı sağlamıştır. Asıl ismi Cizreli Eb-ül-İz olan dahiyane mucit 1100-1200 senelerinde yaşamıştır.Cezeri, buluşlarını Leonardo’dan 150 yıl önce bulmuş ve kitaplaştırmıştır. Yaşadığı dönem Selçuk Türkleri dönemidir. Dolayısıyla müthiş buluşlarını resmettiği özgün kitapların el yazması kopyasından öğreniyoruz.
    Artukoğulları tarafından fethedilen bugünkü Mardin’e, Cizre’de yaşayan Abdülaziz İsmail bin Razzaz başşehir Diyarbakır’a çağrılır. 25 yıl sürece yalnızca üretir. Sonucunda hükümdarın beğenisini toplar ve yine hükümdar tarafından kitabı yazmakla görevlendirilir. Eb-ül-iz 1183 yılında başlayıp 25 yıl süren buluşlar fihristini o zamanlar resmi dil olan Arapça ile yazar. El-Cezeri tüm bunların yanında otomatlarla da tanınmaktadır. Bu hususta yazdığı Makine Yapımında Faydalı Bilgiler ve Uygulamalar kitabı yazılmış en mükemmel kitaptır. Kitabın giriş kısmında neden kaleme alındığı hususunda şu satırlar yer almaktadır : ”Bir gün Sultanın huzurundaydım ve yapmamı buyurduğu şeyi getirmiştim… Ne düşündüğümü anladı… Bana şöyle diye konuştu, ‘eşsiz araçlar yapmış, onları gücünle işler vaziyete getirmişsin. Seni yoran ve mükemmel biçimde yaptığın bu şey¬ler kaybolup gitmesin. Benim için buluş ettiğin bu araçları bir araya toplayan ve her birinden ve resimlerinden seçmeleri kapsayan bir kitap yazmanı istiyorum. Onun tekliflerini kabul ettim… İhtiyaç duyulan çalışmayı yapmak üzere gücümü topladım ve bu kitabı kaleme aldım”
    Cezeri bu muhteşem kitapta 50 tane aracın detaylı tasarımını vermektedir. Bunlardan 6 tanesi su saati, 6 tanesi ibrik, 7 tanesi eğlence amaçlı kullanılan çeşitli otomatlar, 4 tanesi mumlu saat, 1 tanesi açıölçer, 3′ü abdest almak için kullanılan otomat, 4′ü kan alma teknesi, 4′ü kendinden ses çıkaran araç, 6 tanesi fıskiye, 2 tanesi kilit, 5 tanesi suyu yukarı çıkaran araç, 1 tanesi kayık su saati ve Amid şehrinin kapısıdır. Bu araçlar belli prensiplere göre çalışmaktadır. Hava atmosferi çok önceleri insanların ilgisini çekmeyi başarmış ve bu alanla ilgili yapılan çalışmalar sonucunda edinilen teorisel bilgiler sayesinde sıradışı araçlar bulunmuştur.
    Bahsedilen prensipler M.Ö 3.asırdan beri biliniyordu. Yani Archimedes, Philon, Ctesibios, Heron gibi Yunan bilim adamları dönemini kapsamaktadır. Bir takım çalışmalar sonucunda çeşitli araçlar geliştirseler de Cezeri sayesinde hava, boşluk ve balans konusuna ait teorisel ve pratik bilgiler doruk noktasına erişmiştir. Cezeri bu araçları geliştirmekle kalmamış bu bu araçlarda kullanılan özel parçaları da çok daha dakik ve hassas hâle getirmiştir. Cezeri’nin yapmış olduğu araçlar arasında Tavus Kuşlu İbrik, Fil Su Saati, Fıskiyeler,abdest almak için Otomatlar,suyu yukarı çıkaran araçlar yer almaktadır.