Cumhuriyetin İlanının Tarihi Kaçtır

Konusu 'Soru Bankası' forumundadır ve Nehir tarafından 12 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Cumhuriyetin İlanının Tarihi Ne zaman

    Cumhuriyet 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmiştir.

    1 Kasım 1922’de saltanatı kaldıran Meclis, 1 Nisan 1923’te seçimlerin yenilenmesine kara vermiş, yeni kurulan Mecliste Lozan Antlaşması’nı onaylamıştır. Türk ordusunun 6 Ekim 1923’te İstanbul’a girmesiyle de Türk vatanının bütünlüğü tamamen gerçekleşmiştir. Bu gelişmeler üzerine artık bir devlet şeklinin bulunması zorunlu bir hale gelmiştir.

    25 Ekim 1923 günü gelişen bir kabine bunalımı, Büyük Millet Meclisi’nde çalışma güçlüğünü ortaya çıkarmış, 28 Ekim 1923 günü akşamına kadar kabine kurulamamıştı. Bunun üzerine Gazi Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü’nde bir yemekte arkadaşlarına; “Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz” diyerek görüşünü açıklamıştır.

    29 Ekim 1923 günü Halk Fırkası Meclis Grubunda, Bakanlar Kurulu’nun oluşturulması konusunda tartışıldı. Tartışmalar sonucunda sorun çözülemeyince, Gazi Mustafa Kemal Paşa’dan bu konudaki düşüncelerini açıklaması istendi. Mustafa Kemal Paşa’da bunalımdan çıkış yolunu Anayasanın değiştirilmesi zorunluluğu ile açıkladı ve Cumhuriyetin ilanını amaçlayan tasarıyı grubun bilgisine sundu.

    Parti grubunda, uzun müzakereler sonucunda, Cumhuriyetin ilanı kabul edildi. Meclis toplanarak hazırlanan kanun tasarısını aynen kabul etti. 29 Ekim 1923’te saat: 20.30’da “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri arasında Cumhuriyet ilan edildi.

    Cumhuriyetin ilanı, 1921 tarihli Anayasanın bazı maddelerinin değiştirilmesine dair 364 No’lu kanunun kabulü ile olmuş ve Anayasanın önemli bazı maddeleri değiştirilmiştir. 29 Ekim günü yapılan bu değişiklerin ardından aynı gün, Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılarak, oybirliğiyle Gazi Mustafa Kemal Paşa yeni Türk Devleti’nin ilk Cumhurbaşkanı olmuştur.