Dede Korkut Hikayeleri Hakkında Bilgi Toplama

Konusu 'Kitap Özetleri' forumundadır ve Nehir tarafından 8 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Dede Korkut Hikayeleri İle İlgili Bilgi

    Kitaba, Dede Korkut Hikayeleri denilmesi, her hikayede ortaya çıkan alp ozan Dede Korkut’un, bir halk filozofu gibi, hakanlara akıl vermesinden, çocuklara ad koymasındandır. Bunu dualarıyla tamamlar. Bu hikayelerin hemen hemen hepsinde savaş konuları dile getirilir. Kitabın asıl adı Oğuz Boyunun Dili ile Dede Korkut Kitabı (Kitabı Dede Korkut Ala Lisan-ı Taife-i Oğuzan)’dır. Kısa bir önsözle birlikte on iki hikaye vardır.Önsöz, Dede Korkut’u tanıtır. Savaş konularını dile getiren bu hikayelerin hepsi, şiirsel ve destansı bir anlatıma sahiptir. Türkler, Müslüman olmadan önce meydana getirilen bu hikayeler, daha sonra Müslümanlığın kabulüyle beraber değişikliğe uğramıştır. Ağızdan ağıza anlatılarak halk arasında yayılmış, sonra bir dinleyen bu hikayeleri yazmıştır. Yazıya geçirilen bu hikayeler günümüze ulaşmıştır.

    Günümüzde Anadolu’nun bazı bölgelerinde Dede Korkut Hikayeleri’nden “Bamsı Beyrek”, “Tepegöz” ağızdan ağıza anlatılır.

    Kitapta bulunan hikayelerin her biri başlı başına bir bütündür. Her hikayenin sonunda ortaya çıkan Dede Korkut, Oğuz beyleri ile boyları üzerine kopuzla (saz) söylediği dualı destanlarla hikayesini bitirir. .

    Hikayelerde “İç Oğuz -Taş Oğuz”, “Dirse Hanoğlu Buğaç” Oğuzlar’ın kendileri arasındaki savaşları anlatır. “Bamsı Beyrek “, “Kanturalı” birer aşk macerasıdır .. “Tepegöz” ile “Deli Dumrul” tabiatüstü güçlerle olan savaşımı, geriye kalan altı hikaye de Oğuz beylerinin kuzey ve batıdaki düşmanlarla olan mücadelesini anlatır. Hikayelerin dili yalın bir Türkçeye sahiptir. Her olayın tasvir edilmesi nesir (düzyazı), olayda geçen kişilerin konuşması nazım (şiir) yoluyla kaleme alınmıştır.

    Dede Korkut Üzerine Çalışmalar

    Dede Korkut üzerine ilk çalışmayı 1916′da Kilisli Muallim Rıfat başlatmıştır. Daha sonra 1938 yılında Orhan Şaik Gökyay, bu çalışmayı yeni bir noktaya taşır. Daha sonra (1973) Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Kültür Yayınları, geçtiğimiz yıllarda da Kültür Bakanlığı Yayınları arasında yer alır. Gökyay’ın bu çalışması, çok geniş bir inceleme yanı sıra, hikayelerini bugünkü dile uygulanmış biçimini kapsamaktadır. Bu alanda Muharrem Ergin, Fahrettin Kırzıoğlu, Prof. Dr. Faruk Sümer, Zeki Velidi Togan, Abdülkadir İnan, Suat Hizarcı, Pertev Naili Boratav, Cevdet Kudret, Adnan Binyazar, Erdal Öz, Altan Gökalp, Semih Tezcan-Hendrik Boeschoten ile sınırlı sayıdaki yazarın çalışmaları bulunmaktadır. Yapılan çalışmalar, Dede Korkut’ta yer alan “Bamsı Beyrek “, “Tepegöz” ve “Deli Dumrul” parçalarının Homeros’un ünlü destanı Odisseia’daki bazı temalar ve bazı parçalar arasında benzerlikler olduğunu ortaya koymaktadır.