Dini Tasavvufi Halk Edebiyatının Genel Özellikleri Nelerdir

Konusu 'Konu Anlatımı' forumundadır ve Nehir tarafından 17 Nisan 2013 başlatılmıştır.

  1. Dini Tasavvufi Halk Edebiyatının Genel Özellikleri

    Dinî-Tasavvufî Türk edebiyatı İslâmiyet’in ve Tasavvufun etkisiyle ortaya çıkmıştır. İslâmiyet’in kökleşip yayılmasında büyük etkisi olan tasavvuf, zamanla edebî eserlerde de işlenmiş, din ve tasavvuf, edebiyat aracılığıyla yayılmaya çalışılmıştır. Dinî-Tasavvufî Türk edebiyatına Tekke edebiyatı da denir. Dinî-Tasavvufî Türk edebiyatında asıl olan sanat yapmak değil, dinî-tasavvufi düşünceyi yaymaktır. Tekke şairlerinin çoğu tarikatlarda yetişmiş şeyh ve dervişlerdir. Tekke şiiri, halk şiirinden de divan şiirinden de nazım şekilleri almıştır.


    Dini Tasavvufi Halk Edebiyatının Genel Özellikleri:

    1) Kurucusu 12. yüzyılda Doğu Türkistan’da yetişen Hoca Ahmet Yesevi’dir.
    2) Tekke Edbiyatı, Anadolu’da 13. y.y.’dan itibaren gelişmiştir.
    3) Bu edebiyat şairleri tarikat merkezi olan tekkelerde yetişmiştir.
    4) Nazım birimi genellikle dörtlüktür.
    5) Hem aruz hem hece vezni kullanılmıştır.
    6) Şiirlerin çoğu ezgilidir.
    7) Allah, insan, felsefe, doğruluk, ibadet gibi konular işlenmiştir.
    8) İlahi, nefes, nutuk, devriye, şathiye, deme gibi nazım şekilleri kullanılmıştır.
    9) Dili Aşık Edebiyatı’na göre ağır, Divan Edebiyatı’na göre sadedir.
    10) Aşık, maşuk, şarap, saki gibi mazmunlara yer verilmiştir.

    Yüzyıllara göre Tekke Edebiyatını en önemli temsilcileri şunlardır:
    12.yy.: Hoca Ahmet Yesevi
    13.yy.:Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli
    14.yy.:Kaygusuz Abdal
    15.yy.: Hacı Bayram-ı Veli, Eşrefoğlu Rumi
    16.yy.: Pir Sultan Abdal
    17.yy.: Niyaz-ı Mısrî, Sinân-ı Ümmî, Hüdâi
    18.yy.: Sezai
    19.yy.: Kuddusi, Turâbi