Dinler Tarihinin Tanımı Konusu ve Metodu

Konusu 'Ödevim var' forumundadır ve öykü tarafından 10 Eylül 2013 başlatılmıştır.

  1. öykü

    öykü Moderatör

    Dinler Tarihi’nin tanımı

    Dinler Tarihi, iki kelimeden oluşmaktadır: Tarih ve dinler. Bunlardan tarih, kendisine has metodları olan genel bir sosyal bilimin adıdır. En genel tanımıyla tarih; olayları sebep-sonuç ilişkisi içerisinde, yer ve zaman göstererek inceleyen bir bilim dalıdır. Din ise, insanlık tarihinde özel bir yere sahip olan bir fenomen (olgu) dir. Antropologların, etnologların, erkeologların ve diğer bilim adamlarının tespit ettiğine göre din, insanla birlikte var olmuş bir fenomendir. Tarihte, dinsiz bir topluma rastlanmamıştır. En ilkelinden en gelişmişine, bütün kavimlerde bir dinin bulunduğu tespit edilmiştir.

    Tarih biliminin değişik prensipleri vardır. Konusuna göre bu disiplinler farklı isimlerle anılır. Felsefenin tarihi gelişimini inceleyen disipline Felsefe Tarihi, hukukun gelişimini konu edinen disipline hukuk tarihi adı verilir. İnsan hayatında özel bir yere sahip olan dinleri konu edinen tarih branşına da Dinler Tarihi denir.

    Dinler Tarihi nasıl bir bilim dalıdır?

    Birden fazla dinin varlığından hareket eden Dinler Tarihi, tarih boyunca yeryüzünde var olmuş bütün dinleri tarafsız olarak inceleme konusu yapan bir bilim dalıdır. Bu bakımdan Dinler Tarihi, herhangi bir dinin savunmasını yapan ilahiyat bilimlerinden ayrılır. Bu bilim dalı, bütün dinleri aynı kategoride değerlendirir; dinleri üstünlük, gelişmişlik, doğruluk ve yanlışlık bakımından değerlendirmeye tabi tutmaz. Onları, oldukları gibi inceler. Birden fazla dini inceleme konusu yaptığı için, İslam Tarihi, Hıristiyanlık tarihi gibi sadece bir dinin tarihini inceleme konusu yapan bilim dallarında da ayrılır. Birden fazla dini çeşitli yönleriyle inceleme konusu yapan Dinler Tarihi, yapısı itibariyle karşılaştırmalı bir bilim dalıdır.

    Dinler Tarihi’ni nasıl tanımlayabiliriz?


    Bu ilkeler çerçevesinde Dinler Tarihi’ni şu şekilde tanımlayabiliriz: “Dinler Tarihi; günümüzde mensubu bulunan veya bulunmayan bütün dinlerin tarihini, inanç, ibadet ve ahlak sistemlerini ve dini kurumlarını tarafsız olarak ele alıp inceleyen bir bilim dalıdır.”

    Dinler Tarihi’nin Konusu


    Her disiplinin belli bir özel konusu vardır. Dinler Tarihi’nin konusu da yeryüzünde var olmuş bütün dinlerdir. Dinler Tarihi, beşeri kültürün çeşitli halkalarında uzun zaman yaşamış ve daha sonra çeşitli nedenlerle ortadan kalkmış dinler de dahil olmak üzere, bugün yeryüzünde yaşamakta olan bütün dinleri inceleme konusu yapar. Bu incelemede; dinlerin doğuşlarını, gelişmelerini, birbirleriyle etkileşimlerini, karşılaştırmalı tarihlerini, inanç, ibadet ve ahlak sistemlerini, dini kurumlarını, kültlerini ve mezheplerini ele alır.

    Dinler Tarihi’nin Metodu


    Dinler Tarihi’nin genel metodu, tarihi-karşılaştırmalı metottur. Bu bakımdan Dinler Tarihi’ne “Karşılaştırmalı Dinler Tarihi” de denilir. Dinler Tarihi, dinlerin doğuşu, gelişmesi, yok olması gibi konularda tarih metoduna başvurur. Bu bilim dalı, felsefe gibi, zihinsel kurgularla dini olguları yorumlamaya kalkışmaz. O, malzemesini daima tarihten, yaşanan, tecrübe edilen hayattan alır. Bu metodu, zaman zaman karşılaştırma metoduyla birlikte kullanır. Buna, tarihi-karşılaştırmalı metot adı verilir. Dinler Tarihi, tarihi-karşılaştırma metodunu kullanarak bir dinin veya dinlerdeki bir fenomenin nasıl ortaya çıkıp şekillendiğini ortaya koyar. Örneğin; Hıristiyanlıktaki üçlü tanrı inancının oluşumunun tarihi sürecini, Hıristiyanlığın irtibatta bulunduğu diğer dinlerdeki tanrı anlayışlarıyla ortaya koyar.

    Dinler Tarihi, tarihi-karşılaştırma dışında başka metodlar da kullanır mı?


    Dinler Tarihi, bu tarihi-karşılaştırma metodunun dışında fenomenolojik ve hermenötik metotları da kullanır. Tarihi-karşılaştırma metoduyla derleyip yapısınıoluşturduğu fenomenleri (olguları) fenomenolojik metotla tasnif edip sınıflandırır. Daha sonra hermenötik metoda başvurarak bu fenomenlerin yapısını anlayıp yorumlamaya çalışır. Dinler Tarihi, bu işlemler esnasında başka bilimlerin metotlarını da kullanır; filoloji, antropoloji, arkeoloji, sosyoloji, ve psikoloji bilimlerinin verilerinden faydalanır. Özellikle filloji, dini metinlerin analizinde, anlaşılmasında ve sınıflandırılmasında Dinler Tarihi’ne önemli katkılarda bulunur.