Divan şiirinde gazelin özellikleri nelerdir

Konusu 'Kısa Özet Bilgiler' forumundadır ve Demir tarafından 14 Ağustos 2014 başlatılmıştır.

  1. Divan şiirinde gazelin özellikleri

    Gazelin kelime anlamı ahu, ceylan ve kuru yapraktır. Güzellikten, aşktan, onun yüzünden çekilen acılardan, şaraptan, eğlenceden söz eden Divan Edebiyatı nazım şeklidir.

    1- Beyit sayısı 5 ile 15 arasında değişir. ama genelde bu sayı 5, 7, 9 beyittir.
    2- İlk beyit kendi arasında kafiyelidir. Gazelin kafiye düzeni (örgüsü) şöyledir; aa, ba, ca, da, ea, fa
    3- Gazelin ilk beytine matla(doğuş yeri) denir.
    4- Gazelin son beytine makta (bitiş, kesiliş yeri) denir.
    5- Şairin isminin geçtiği beyte taç beyit denir.
    6- Gazelin en güzel beytine beytü’l-gazel denir. Bu beyte Şah beyit de denir.
    7- Gazelde genelde anlam bütünlüğü aranmaz, anlam beyitte tamamlanır.
    8- Bir gazelin bütününde aynı konu işleniyorsa, böyle gazellere yek-ahenk gazel denir.
    9- Bütün bir şiirin aynı söyleyiş güzelliğine sahip olduğu gazellere yek-âvâz gazel denir.
    10- Divan edebiyatı şairleri bütün maharetlerini gazelde ortaya koyarlar. Büyük şair olmanın en büyük ölçütü gazellerdir.
    11- Gazelde konu aşk, şarap, güzellik ve aşkın ıstırabıdır.
    12- Bazı gazellerin matladan sonra gelen beyitlerinde mısralar ortalarından bölünebilir. Bu durumda gazele iç kafiye hakimdir. Böyle gazellere musammat gazel denir.
    13- Aruz vezniyle yazılır.
    14- Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Şeyh Galip, Taşlıcalı Yahya Bey vb. gazelin önemli isimleridir.

    Not: Çağdaş edebiyatımızda Yahya Kemâl gazel nazım şeklini yeni bir anlayışla denemiştir.