Dokular Nedir? Kısaca

Konusu 'Biyoloji' forumundadır ve Chanyeol tarafından 28 Temmuz 2016 başlatılmıştır.

  1. Chanyeol

    Chanyeol Süper moderatör Yönetici

    Dokular

    Dokular; Tüm organizmalarda canlıların temel birimi hücredir. Organizma geliştikçe hücre, doku, organ, organizma kavramları ortaya çıkar. Hücreler dokuları, dokular ise organları ve tüm bu yapılar bir araya gelerek organizmayı oluştururlar. Çok hücreli canlılarda ise yapılması gereken belirli görevler için özelleşmiş hücre toplulukları vardır. Organizmada belirli görevleri yapan özelleşmiş hücre topluluklarına doku denmektedir. Dokuları inceleyen bilim dalına ise doku bilimi denmektedir. Canlılarda farklı biçimlerde doku çeşitleri vardır. Dokulardaki çeşitlilik, her dokuya ait hücrelerin şekillerinin ve dizilişlerinin farklı olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle dokular mikroskop altında kolaylıkla ayırt edilebilir.

    Doku, hücreler ve hücreler arası maddeden oluşurlar. Hücreler arası maddeye matriks de denmektedir. Bazı doku hücreleri arasında boşluk yokken, bazı doku arasında boşluk vardır. Hücreler arasındaki boşluğu matriks doldurmaktadır. Hücreler arası madde de dokuya göre farklılar gösterebilmektedir. Örnek, kan dokuda matriks sıvı iken kemik dokuda katıdır. Fakat epitel dokuda hücre ara maddesi bulunmaz. Bitki dokularında ise boşluk bazen öz su ile doludur.
    Dokular, bitkisel ve hayvansal olmak üzere iki başlık altında incelenmektedir.

    Bitkisel Dokular;
    Bitkilerdeki kök, gövde, yaprak ve çiçek gibi organlar, diğer yüksek yapıdaki canlılarda olduğu gibi dokudan oluşur. Bitkilerde yer alan dokular çeşitlilik göstermektedir. Ancak dokuların karakteristik özellikleri ve aynı zamanda bulundukları yerlere göre birbiriyle olan ilişkileri farklıdırlar. Bitkisel dokular,

    • Bölünür doku
    • Bölünmez doku olarak iki bölümde incelenmektedir.
    Bölünür Doku; Bölünür doku olgunlaşmamış hücreler ve bu hücrelerin sürekli eşeysiz bölünme geçirmesiyle meydana gelen farklılaşmamış hücrelerden oluşmaktadır. Yeni oluşan bitki, geliştikçe hücreler farklı görevleri yapmak üzere farklılaşırlar. Bölünür doku kökenine göre, birincil bölünür doku, ikincil bölünür doku olmak üzere ikiye gruba ayrılır. Birincil bölünür doku bitkinin, kök ve gövde ucunda bulunur. Uç noktalarda bulunan sürgen doku bitkinin boyuna uzamasını sağlar. İkincil bölünür doku, bölünmez doku hücrelerinin hormonların etkisiyle tekrar eşeysiz bölünme özelliği kazanmasıyla oluşur.

    Bölünmez doku; Hücre bölünmesi göstermediği için sürekli doku olarak da isimlendirilir. Temelde bölünür doku hücrelerinin farklılaşmasından oluşan dokulardır.
    Bölünmez dokular görevlerine göre beş bölümde incelenmektedir. Bunlar şu şekildedir.

    • Temel doku (parakimya dokusu)
    • Koruyucu doku (mantar doku)
    • Destek doku
    • Salgı doku
    • İletim doku
    Hayvansal Dokular; Hayvansal dokular görevlerine ve yapılarının farklılığına göre dört ana başlıkta değerlendirilir. Her ana grubun kendi içinde alt grupları vardır. Hayvansal dokular grupları şu şekilde adlandırılmaktadır
    • Epitel doku,
    • Bağ ve destek doku
    • Sinir doku,
    • Kas doku, şeklindedir.
    Epitel Doku; Vücudun dış kısmını örten aynı zamanda organların ve vücut boşluklarının içini saran doku epitel dokudur. Epitel doku, bez epiteli, örtü epiteli, ve duyu epiteli olmak üzere üç çeşittir.

    Bağ ve Destek Doku; Matriks adı verilen hücreler arası madde içinde seyrek ve dağınık halde bulunan hücrelerin meydana getirdiği bir doku türüdür. Genelde diğer dokuları bir arada tutma ve bunlara desteklik sağlama görevi yapar.

    Sinir Doku; Sinir Hücrelerinden yani nöronlar dan oluşmaktadır. Nöronlar vücut içinde oluşan sinirsel uyarıları iletmek için alarak özelleşmiş hücrelerdir. Sinir dokunun bu anlamda görevi vücuda dışarıdan gelen ve vücut içinde oluşan uyarıları alarak organizmada ilgili organlara iletmektir.

    Kas Doku; Kas lifi denilen hücrelerden meydana gelmektedir. Kas lifleri uzun ve incedir. Her kas lifi miyofibril denilen aynı zamanda kasların kasılmasını sağlayan proteinleri içerir. Kas doku düz kas, çizgili kas ve kalp kası olmak üzere üçe ayrılır. Düz kaslar ise istemli çalışırlar. Kalp kası yapısal olarak çizgili kas olmasına rağmen istemsiz çalışır.