Dünya hangi katmanlardan oluşur ve bu katmanlar hangi özelliklere sahiptir?

Konusu 'Coğrafya atlası' forumundadır ve Chanyeol tarafından 17 Eylül 2016 başlatılmıştır.

  1. Chanyeol

    Chanyeol Süper moderatör Yönetici

    Dünya hangi katmanlardan oluşur ve bu katmanlar hangi özelliklere sahiptir?

    Dünya’nın oluşumu esnasında, dönme hareketi nedeniyle ağır maddeler merkezde toplanmıştır. Dışa doğru yoğunluk azalarak, Dünya’nın katmanları meydana gelmiştir.
    Ağır Küre: Ağır küre yerin merkezinde, yan çapı 3400 km olan bir küredir. Bu küreye çekirdek adı da verilir. Sıcaklığı 5000 °C civarındadır; ancak merkezden uzaklaştıkça sıcaklığı azalır. Demir, nikel gibi yoğunluğu fazla olan maddeler çekirdekte toplanmıştır. Ağır küre, bu sıcaklıkta gaz hâlinde olması gerekirken, yüksek basınçtan dolayı katı hâldedir.
    Ateş Küre: Yaklaşık olarak 2900 km kalınlığında olan ateş küreye manto da denir. Ortalama sıcaklığı 2000 °C civarındadır. Yapısında bulunan silisyum, magnezyum ve demir gibi maddeler sıvı hâldedir. Akıcı hamur kıvamında olan bu maddeye magma denir. Magma, yer kabuğunda bulduğu çatlaklardan dışarıya çıkarak yanardağları oluşturur. Yanardağdan çıkan magmaya lâv denir. Üzerinde bulunduğumuz yer kabuğu magmanın üzerinde yüzüyor gibi hareket halindedir.
    Taş Küre (Yer Kabuğu): Ateş küreyi çevreleyen, ortalama 33 km kalınlığında olan bir katmandır. Bu katmana yer kabuğu da denir. Okyanus diplerinde kalınlığı 6 km’ye kadar düşer. Dünya’yı bir futbol topu olarak düşün düğümüzde; yer küre, topu çevreleyen çok ince bir kâğıt gibi olurdu.Yer kabuğunun üst yüzeyinden aşağıya doğru’inildikçe sıcaklık artar. Yer kabuğu, tek parça hâlinde olmayıp parçalı plâkalardan meydana gelmiştir. Birbirine kenetlenmiş bu plâka parçalanna levha denir. Levhalar magmanın üzerinde yüzerler. Magmanın kaynayan bir su gibi döngü oluşturması, levhaların sürekli hareket etmesini sağlar.Bilim adamlarına göre levhalar önceleri tek parça halindeydi. Sadece bir tane büyük kara parçası vardı. Dev kara parçası zamanla parçalanarak, birbirinden ayrıldı ve bugünkü kıtalar meydana geldi.
    Su Küre (Hidrosfer) : Havadaki su buharı, akarsular, yer altı sulan, göller ve denizler su küreyi oluşturur. Yer kabuğunun çukur yerleri sular tarafından doldurulmuştur. Yeryüzünün 3/4 ü sularla kaplıdır. Sular, buharlaşarak havaya yükselir ve bulutları oluşturur. Bulutların soğumasıyla yağışlar meydana gelir. Yağışlar; seller, akarsular ve yer altı sularının oluşmasını sağlar.
    Hava Küre (Atmosfer): Yerküreyi çevreleyen bir gaz katmanıdır. Hava küre içinde yaşamamız için gerekli gazlar bulunur. Yer çekimi nedeniyle hava küreyi oluşturan gazlar, Dünya’nın çevresinden uzaklaşamaz. Hava kürenin % 78 azot, % 21’i oksijen, geriye kalan % 1’de karbon dioksit, su buharı ve diğer gazlardır. Havanın yoğunluğu her yerde aynı değildir. Yerden, yukarıya doğru yükseldikçe havanın yoğunluğu azalır. Canlılar, yerden 10 km yüksekliğe kadar olan bölgede yaşayabilirler. Yerden yükseldikçe oksijen miktarı azalır, bu nedenle solunum zorlaşır.