Ekmek Hakkında Atasözleri ve Anlamları

Konusu 'Atasözleri ve Deyimler' forumundadır ve Nehir tarafından 8 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Ekmek İle İlgili Atasözleri

    ***açın gözü ekmek teknesinde olur
    kişinin tek düşüncesi, yaşaması için gerekli olan şeyi elde etmektir.

    ***açın koynunda (karnında) ekmek durmaz (eğleşmez)
    kazancı yetmeyen kişi, eline geçeni hemen harcar, yarını için bir şey saklayamaz.

    ***ağaç yeşert meyve getirsin, oğlan büyüt ekmek getirsin
    erkek evlat meyve veren ağaç gibidir, günü gelince evin geçim yükünü hafifletir.

    ***baba (evlat, oğul) ekmeği zindan ekmeği, koca (er) ekmeği meydan ekmeği
    bir kadın için babasının veya çocuğunun evinde barınıp onların eline bakmak çok kötü bir durumdur; onun gönül ferahlığı ile yaşayacağı yer, kocasının evi, serbestçe harcayacağı para kocasının parasıdır.

    ***buğday ekmeğin yoksa buğday dilin de mi yok?
    görüştüğün kimseyi ağırlayacak, onun istediklerini yapacak durumda olmayabilirsin ama tatlı dille onun gönlünü hoş edebilirsin.

    ***ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını
    bir girişimden iyi sonuç almak isteyen, o işin temelini sağlam kurmalıdır.

    ***eken biçer, konan göçer
    her davranış doğal sonucuna varır; emek verip ekin eken ürün alır, gezerken bir yerde konaklayan oradan kalkarak başka bir yere gider.

    ***ekmeden biçilmez
    emek vermeden beklenen bir sonuca erişilmez.

    ***ekmeği ekmekçiye ver, bir ekmek de üste ver
    verilecek ücret ne kadar çok olursa olsun, her iş uzmanına yaptırılmalıdır.

    ***ekmeğin büyüğü, hamurun çoğundan olur
    verimin bol olması, kullanılan malzemenin bol olmasına bağlıdır.

    ***ekmeğini ekmekçiye ver, yarısını yerse helal olsun
    verilecek ücret ne kadar çok olursa olsun, her iş uzmanına yaptırılmalıdır.

    ***ekmek aslanın ağzında
    geçim sağlayacak bir iş bulmak ve para kazanmak kolay değildir.

    ***ekmek istemez su istemez
    hiçbir masrafı yoktur.

    ***ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanır
    insanların kazançlarına, rızıklarına engel olanlara bir gün aynı şeyler yapılır.

    ***ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değil
    iyi nitelikli işler kullanılan araç elverişsiz de olsa kolaylıkla yürütülebilir ama her iş elverişsiz araçla yürütülemez.

    ***er ekmeği er kursağında kalmaz
    bir kimseden iyilik gören kişi mertse bunun altında kalmaz, kendisi de ona iyilik yapmaya çalışır.

    ***er ekmeği, meydan ekmeği
    kadın, kocasının kazancını rahatça yer.

    ***er olan ekmeğini taştan çıkarır
    azimli kimse geçim yolunu bulmak için en güç işlerle bile uğraşmaktan yılmaz.

    ***et ne kadar arık olsa üstüne ekmek yaraşır
    bilgili ve görgülü kişi, iş başında ve zengin olmasa da bilgisiz ve görgüsüz kişilerin üstünde yer alır.

    ***gâvurun ekmeğini yiyen gâvurun kılıcını çalar
    kişi, inançları ayrı da olsa, hoşlanmasa da geçimini sağlayan kimseye hizmet eder.

    ***herkes ektiğini biçer
    nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.

    ***herkesin hamuru ekmeğine göredir
    bir iş için yapılacak hazırlık, gereksinim ölçüsünde olmalıdır.

    ***hırsızlık bir ekmekten, kahpelik bir öpmekten
    hırsızlığın büyüğü küçüğü olmaz, nitekim kadının namusunu satmış sayılması için bir öpücük vermiş olması yeter.

    ***kasımdan on gün evvel ek, on gün sonra ekme
    ekim zamanı kasımdan on gün önce biter, kasımdan on gün sonra ekilen tohum verimli olmaz.

    ***kişi ektiğini biçer
    nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.

    ***komşu ekmeği komşuya borçtur
    komşunuz size bir ikramda bulunur, bir şey armağan ederse siz de ona ikramda bulunmalı, armağan vermelisiniz.

    ***köpek ekmek veren (yediği) kapıyı tanır
    köpek bile kendisini besleyen yeri bilir, davranışlarıyla duygularını belli eder, insan da bundan ders almalı, gördüğü iyiliği unutmamalıdır.

    ***ne ekersen onu biçersin
    nasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.

    ***olsa ile bulsayı ekmişler, yel ile yuf bitmiş
    şu iş şöyle olsa, bu iş böyle olsa diyerek istediğimiz sonuca varamayız, elde etmek istediğimiz sonucu istekle değil çalışmakla gerçekleştirmeliyiz.

    ***osurgan (osuruklu) göte arpa ekmeği bahane
    1) zaten zayıf, hastalıklı kişi sağlığının bozulmasını önemsiz etkenlere bağlar; 2) davranışları beğenilmeyen kişi sudan sebeplerle kendisini mazur göstermeye çalışır.

    ***rüzgâr eken fırtına biçer
    herkesin zarar görmesine yol açacak işler yapan kimse, çok sert tepkilerle karşılaşır ve sonunda en büyük zarara kendisi uğrar.

    ***sana taşla vurana sen aşla (ekmekle, pamukla) var (dokun)
    sana sert davranana sen yumuşak davran.

    ***serçeden korkan darı ekmez
    tehlikeleri gözde büyüterek işe girişmekte çekingen davrananlar amaçlarına ulaşamazlar.

    ***şeytanla kabak ekenin kabak başına patlar
    kurnaz ve hileci kimse ile ortaklık eden kişi hilenin en büyük kurbanı olur.

    ***şeytanla ortak buğday eken samanını alır
    ortağı kurnaz, düzenbaz olanın eline kârdan bir şey geçmez.

    ***toprağı işleyen, ekmeği dişler
    işini yapması gerektiği biçimde yapan kişi, çalışmasının verimlerinden yararlanır.

    ***tuz ekmek hakkını bilmeyen kör olur
    iyiliğini gördüğü, ekmeğini yediği kimseye karşı saygısızlık ve hainlik eden kişinin sonu iyi olmaz.

    ***umut, fakirin (garibin) ekmeğidir
    yoksul kişi, hep yakında bolluğa, rahata kavuşma umudu içinde yaşar.

    ***üçlenmemiş eken, olmamış eker
    gerekli koşullarını yerine getirmeden bir işe başlayan kişi olumlu sonuç alamaz.

    ***yiğit ekmeğiyle yiğit beslenir
    seni korumalarını istediğin kimselerle aynı nitelikleri taşımıyorsan onların yanında barınamazsın.