Erzurum Kongresinin Önemi ve Sonuçları

Konusu 'Cumhuriyet Tarihi' forumundadır ve Nehir tarafından 9 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Erzurum Kongresinin Önemi ve Sonuçları Kısaca

    Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu Bölgesi’nde yaşanan göç, bölgenin bütünlüğü gibi sorunları görüşmek amacıyla toplanmıştır. Bu kongre bölgesel olmakla birlikte, alınan kararlar bütün yurdu ilgilendirdiği için milli bir program niteliğindedir. Doğu Anadolu ile birlikte bütün vatanın bağımsızlığının savunulması kararının alındığı bu kongrede:

    1-Doğu’da ki altı vilayetin (Erzurum, Van, Bitlis, Elazığ, Diyarbakır, Sivas) Osmanlı Devleti’nin ayrılmaz bir parçası olduğu, milli iradenin hakim kılınması gerektiği bildirilmiştir.

    2-Milli kuvvetlere dayanarak, vatanın bütünlüğü, bu arada Saltanat ve Hilafetin de korunacağı belirtilmiştir. Ermeni ve Rumların arazi işgalini bölücülük sayarak bunlara karşı konulacağı, Hristiyanlara yeni imtiyazlar verilmeyeceği vurgulanmıştır. İstanbul Hükümeti’nin Anlaşma Devletleri’nin baskısı ile milli menfaatlere aykırı ödünler vermesine karşı gelinmiş ve bir devletin güdümüne girmek demek olan manda ve himayenin reddedildiği açıklanmıştır.

    3-Dünya milletlerinin kendi geleceklerine bizzat kendilerinin karar verdiği bir zamanda, İstanbul Hükümeti’nin de milli iradeye dayanması gerektiği belirtilmiştir. Dağıtılan Mebusan Meclisi’nin toplanması, milletin ve memleketin geleceğini tayin edecek her kararın, bu milli meclis tarafından alınması istenmiştir.

    Böylece Erzurum Kongresi bir çeşit yasama; Temsil Heyeti ise onun yürütme organı şeklini almıştır. Bu tarihi kararlar neticesinde milli egemenliğe dayalı, bağımsız yeni bir Türk Devleti’nin kurulmaya başlandığı ortaya çıkmaktadır.

    Erzurum Kongresi’nin kararları tüm yurtta büyük bir sevinç yaratmış ve bağımsız yaşama azmini kuvvetlendirmiştir. Ayrıca bu kongre, kendisinden sonra oluşacak bütün mücadeleye öncü olmuştur.

    Erzurum Kongresi, İstanbul Hükümeti ve işgalci güçler tarafından hiç de iyi karşılanmamıştır. Hükümetin başı olan Damat Ferit Paşa, kongrenin başlamasına bir gün kala bunun anayasaya aykırı olduğunu ilan ederken, işgalcilere de mütarekenin tam olarak uygulanacağını ifade etmiştir.