Fay nedir fay çeşitleri nelerdir

Konusu 'Soru ve cevaplar' forumundadır ve Lavinia tarafından 4 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. fay çeşitleri nelerdir

    Yerkabuğu ve üst mantoda, kaya tabakalarının, koptuğu ve kaynadığı yerdeki zayıf nokta. Başka bir deyişle, yerkabuğundaki deformasyon enerjisinin artması sonucu, kayaç kütlelelerinin, bir kırılma düzlemi boyunca yerlerinden kaymasıyla ortaya çıkan kırık. Faylar, depremler sonucunda ortaya çıkar.

    Ülkemizdeki Kuzey Anadolu Fayı doğrultu atımlı faydır.Mekanizması gereği hareket büyük bir bölgede gerçekleşeceğinden enerji boşalımı daha büyük olur. Bu yüzden doğrultu atımlı faylar şiddeti(tahribatı) büyük olan deprem üretme potansiyeline sahiptir.

    Bir kayaç kütlesi karşı yönde sıkıştırıldığında, kütlenin iki bölümü kendisini etkiyen kuvvet yönünde ve birbirine ters yönlerde kayar ve kütle şekil değiştirir. İleri aşamada kütlenin bu iki bölümü birbirinden ayrı iki kütleye dönüşür ve (Elastik Geri-Tepme Kuramı’na göre) bu iki kütle arasında bir fay çizgisi oluşur. Bu tipik yanal atımlı faydır, kütlenin iki parçasının birbirlerine göre yatay sıyırma hareketinin sonucudur ve deprem bu fay çizgisi üzerinde, kütlenin en zayıf olduğu noktada ve/veya da iki bloğun birbirine yapışık olduğu ve yer değiştirmeyi engelleyen bölümde gelişir. Yanal faylanma sağ veya sol atımlı türde olabilir. Kütlenin bu bölünmesi düşey yönde de olabilir. Bu koşulda ise, yerkabuğundaki çek(il)me (normal fay), ve / veya da basınç (ters fay) kuvvetleri egemendir.

    Faylanma Teorisi

    I- İki yönden sıkıştırılan kaya

    II- Bu kuvvet altında kayanın zamanla şekil değiştirmesi.

    III- Kaya aniden kırılarak fay oluşur ve ortaya çıkan enerji deprem dalgalan halinde yayılır:. Bu hareket yeryüzünde insanlar tarafından hissedilir.

    FAY ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?

    Normal faylanma, genelde yerkabuğunun yatay çekme kuvveti sonucu oluşur. Ters faylanma yatay basınç kuvveti sonucu oluşur..Yatay faylanmada, bloklar birbirlerine nazaran yatay hareket yaparlar.

    Yatay faylanma hareketinin sağ veya sol atımlı olduğu faya üstten bakılarak anlaşılabilir. Üstten bakıldığında, relatif yer değiştirme sağa doğru ise sağ atımlı, sola doğru ise sol atımlı olarak tanımlanır.

    Normal fay.: Fay düzlemi eğimli olan ve bu düzlem üzerindeki bloğu da aşağı doğru hareket etmiş olan faylara normal fay denir.

    Ters fay.: Fay düzlemi eğimli olan ve bu düzlem üzerindeki bloğu yukarı doğru hareket etmiş olan faylara normal fay denir.

    Doğrultu atımlı fay.: Fay düzlemi düşey olan ve bu düzlemin iki tarafındaki blokları, yatay olacak şekilde birbirinden ters yönde hareket etmiş olan faylara doğrultu atımlı fay denir.