Heyet-i Ayan Nedir Hakkında Bilgi

Konusu 'Hakkında bilgi' forumundadır ve Demir tarafından 18 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Heyet-i Ayan Nedir

    Heyet-i Ayan, meclis-İ Ayan olarak da bilinir, Osmanlı Devleti’nde 1876 Kanun-ı Esasi’si ile kurulan iki meclisli parlamentonun (Meclis-i Umumi), üyeleri padişah tarafından atanan ve bir senatoyu andıran kanadı. Öbür kanat Heyet-i Mebusan’dı. Kanun-ı Esasi’nin geçici maddelerinde ve 1909′da yapılan değişikliklerde Heyet-i Âyan yerine Meclis-i Âyan adı da kullanılmıştır. Heyet-i Ayan’m üye sayısı, Heyet-i Mebusan’ın üye sayısının üçte birini geçmezdi. Bu üyeler 50 yaşını geçmiş, kamuoyunun güvenini kazanmış ve devlete hizmet etmiş kişiler arasından ve doğrudan padişah tarafından atanırdı. Heyet-i Âyan’a bir kez giren bir üyenin bu hakkı yaşamı boyunca sürerdi. İngiltere’deki Lordlar Kamarası gibi temsili nitelik taşımayan bu meclis, her yıl padişahın iradesi ile toplanır ve gene padişahın iradesi ile dağılırdı. Yalnız kendi görev alanına giren konularla sınırlı olarak yasa önerebilme yetkisi vardı. Heyet-i Mebusan’ m kabul ettiği yasa metinlerinin dine, padişahın haklarına, özgürlüğe, Kanun-ı Esasi hükümlerine, devletin bütünlüğüne, ülkenin iç güvenliğine, vatanın savunmasına, genel terbiyeye uygun olup olmadığını Heyet-i Âyan incelerdi; onun kabul etmediği bir metnin yasalaşma olanağı yoktu. Böylece bu organ hem bir tür veto meclisi rolü oynuyor, hem de yasaların anayasaya uygunluğunu denetliyordu. Heyet-i Âyan’ın yürütme organı üzerinde siyasal denetim yetkisi yoktu. Bununla birlikte uygulamada, özellikle sadrazamların atanma ve görevden alınmalarında, hatta padişah değişikliğinde etkili oldu. Heyet-i Mebusan 13 Şubat 1878′de II. Abdülhamid tarafından tatil edilince Heyet-i Âyan da çalışmalarını durdurdu. II. Meşrutiyet’in ilanı üzerine yeniden çalışmaya başladı (1908). Kanun-ı Esasi’de 1909′da yapılan değişiklikle her konuda yasa önerme yetkisini elde eden Heyet-i Âyan’ın hukuksal varlığı Osmanlı Devleti’ nin ortadan kalkmasıyla son buldu.