İran’da Rejim Değişikliği

Konusu 'Tarih konu anlatımı' forumundadır ve Suga tarafından 4 Ağustos 2016 başlatılmıştır.

  1. Suga

    Suga Süper moderatör Yönetici

    İran’da Rejim Değişikliği
    1925’ten itibaren İran’da yönetimi elinde tutan Pehlevi hanedanı, toplumsal çağdaşlaşma ve kalkınmayı gerçekleştiremedi. Plansız toprak reformu kırsal nüfusu yoksullaştırıp köyden kente göçü hızlandırdı. Petrol gelirlerinin silahlanmaya harcanması, gelir dağılımındaki eşitsizliği iyice artırdı. 1978’de başlayan yerel ayaklanmalar halk hareketine dönüştü. 1979’da Fransa’da sürgünde olan Humeyni ülkeye dönerek Pehlevi yönetimine son verdi ve İran İslam Cumhuriyeti kuruldu.

    Yeni yönetim dini temelli bir anayasa ile halka siyasi haklar tanıdı. Yeni yapılanma sürecinde petrol gelirlerinin azalması ekonomik sorunları artırdı.

    İran, rejim değişikliğinin ardından ABD öncülüğündeki CENTO’dan çekildi. SSCB ile yapılan dostluk antlaşmasının bazı hükümlerini tek taraflı feshetti. Orta Doğu’da, Mısır’dan kaynaklanan güçler dengesinin değişmesiyle oluşan boşluğu doldurmaya çalışırken yayılmacı bir politikaya soyunması İran’ın, Irak ile ilişkilerini iyice sarstı.

    1960’ların sonunda ABD, İngiltere ve İran arasında, İngiltere’nin Basra Körfezi’nden çekilmesi sonunda bölgede İran’ı egemen güç yapacak anlaşmalar imzalanmıştı.İran bu anlamda Batı yanlısı güçler ve monarşileri destekliyor; Şii ve Fars kökenlilerin, hangi ülkelerde olurlarsa olsunlar liderliğini yapmaya çalışıyor; körfezdeki adalara ve su yollarına tek başına egemen olmaya çalışıyordu. İran İslam Cumhuriyeti de Pehlevi döneminin bu politikalarını uygulamaya devam ettirme yönündeki girişimlerden geri durmadı.