İslam'da Sanat

Konusu 'Dini Bilgiler' forumundadır ve Elif tarafından 15 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Elif

    Elif Yönetici Admin

    Arapça'da sun' kökünden gelen sanat, insanların zeka ve tecrübe ile kazandıkları bilgi ve maharet sayesinde yaptıkları işlere denir. Allah'ın isimlerinden birisi de es-Sani'dir.
    Kur'an-ı Kerim’de ''Allah’ın sanatı'' ifadesi şöyle anlatılır: ''Dağları görürsün, onları hareketsiz sanırsın. Hâlbuki onlar, bulutların geçişi gibi hareket ederler. Bu, her şeyi sağlam ve yerli yerince yapan Allah’ın yaratmasıdır/sanatıdır...'' (1)

    Sanatın özünde güzellik vardır. Yüce Allah bu güzelliği eşyanın özüne yerleştirmiştir. Bir ayette: ''Allah yarattığı şeyi güzel yapmıştır...'' (2)

    Bir başka ayette de: ''Biz insanı en güzel bir biçimde yarattık.'' (3) buyrulur.

    Güzeli tanımlamak kolay değildir. Ancak bir nesnede kusursuzluk, gayelilik, ahenk ve nizam varsa o şeye güzel denilir. Güzellik sadece biçim ve şekilden ibaret değildir. Bir de kabalığa karşı incelik, sertliğe karşı yumuşaklık, boş söze karşılık faydalı söz, öfkeye karşılık sabır, saygısızlığa karşılık affetme gibi ahlaki değerlerde ortaya çıkan manevi güzellik vardır. İslam sanatlarında bu her iki güzellik bir arada düşünülür.

    (1) Neml Suresi, 88. ayet
    (2) Secde Suresi, 7. ayet
    (3) Tin Suresi, 4. ayet
     

  2. Elif

    Elif Yönetici Admin

    Estetik, insanda bulunan bir hoşlanma duygusudur. Hz. Peygamber ’in (s.a.v) estetiğe verdiği önemi, saçını ve sakalını taramadan, giyim ve kuşama özen göstermeye, konuşma tarzından, disiplinli bir hayat yaşamasına varıncaya kadar görebiliriz. Hz. Peygamber (s.a.v), küçük yaşta vefat eden oğlu İbrahim’i kabre defnettikten sonra çevresinde bulunan sahabelere toprağın düzeltilmesi konusunda tavsiye ve talimatlarda bulunmuştu. Bir ara sahabelerden birisi: “Ey Allah’ın Elçisi! Bu bir vahiy midir?” diye sorunca O: “Hayır, göze hoş gelsin.” (1) buyurmuşlardı. Bu düşünce yapısının yansımalarını bütün bir İslam medeniyetinde görmek mümkündür.
    İslam insanın bütün davranışlarında güzellik arar. Hz. Peygamber (s.a.v) bir hadislerinde: “Bir iş yaptığında en güzel yapanı Allah sever.” (2) bir başka rivayette ise: “Sizden birinin yaptığı işten huzur duymasından Allah hoşnut olur.” (3) buyururlar. İslam geleneğinde güzellik; söz, davranış, hareket, gülümseme, düşünce ve sanat eseri gibi konulara yansıtılmaya ek olarak; marangozluk, demircilik, ayakkabıcılık, dokumacılık, duvarcılık gibi insan ve toplum hayatının ihtiyaç duyduğu bütün zanaat alanlarına da yansımıştır.

    (1) Tirmizi “Cenaiz” 18.
    (2) Münavi, M. Abdurrauf, Feyzü’l-Kadir, II, 323.
    (3) A.g.e. II, 324.