İslamiyetten önceki Türk devletlerinde devlet yönetimi nasıldı

Konusu 'Tarih konu anlatımı' forumundadır ve Lavinia tarafından 17 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde devlet yönetimi

    Doğu-Batı diye ikili devlet teşkilatı ile yönetilen İslamiyet'ten önceki Türk devletlerinde ülkenin doğusunun yönetiminde Han, Şanyu, Kağan, Hakan veya İdikut unvanını kullanan hükümdarlar bulunurdu. Hükümdar çocuklarına Tigin, Tiginlerden vali olarak görevlendirilenlere ise Şad denirdi.
    Kağan'ın küçük kardeşine Yabgu denirdi ve ülkenin doğusunu Kağan yönetirken batısını Yabgu yönetirdi. Ancak Yabgu, Kağan'a bağlıydı.
    Ülkenin batısının yönetiminde Şad, Tigin gibi hanedan üyesi yöneticiler bulunurdu. Doğuyu yönetenler, Devlet: boy, oymak, oba ve ailelerden oluşurdu. Ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır. Hakanın ölümüyle taht kavgaları yaşandığından devletler kısa sürede yıkılmıştır. Bu nedenle Osmanlılara kadar Türk devletleri uzun süre yaşayamamıştır.
    Türklerde, hükümdara ülkeyi yönetme yetkisinin tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. Bu anlayışa "kut anlayışı" denir. Bu inanca göre hükümdarlık görevi kan yoluyla babadan oğula geçerdi.

    İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı büyük meclise Kurultay, Toy ya da Keneş denirdi.
    Hakanın eşi olan Hatun da yönetimde görev alır; Kurultay toplantılarına katılır; elçileri kabul ederdi. Hükümdarın yanında boy beylerinden oluşan Kurultay hükümdara danışmanlık yapardı.
    Hükümet başkanına Ayguci (Üge), hükümetin bakanlarına Buyruk, hükümetin yazışmalarını yapan görevlilere de Bitikçi veya Tamgacı denirdi. Ülkedeki vergi ve denetim işlerini yürütenlere de Todun denirdi.

    Kaynak: Final Tarih El Kitabı