İstiklal Mahkemeleri hakkında kısa bilgi

Konusu 'Kısa Özet Bilgiler' forumundadır ve Nehir tarafından 10 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. İstiklal Mahkemeleri ile ilgili bilgi

    Milli Mücadele için silah altına çağrıldıkları halde gelmeyen yada ordudan silahları ile birlikte kaçan askerler vardı. Bunlarla ilgili gerekli tedbirleri almak amacıyla Milli Savunma Bakanlığınca 11 Eylül 1920’de Kaçaklar Hakkında Kanun hazırlanmış ve TBMM tarafından kabul edilmiştir. Bu yasa, asker kaçakları ve onlara yardım edenler yada görevlerini yerine getirmeyenler için özel mahkemeler kurulmasını ön görüyordu. Asker kaçaklarını yargılamak ve ordudan kaçanlara gerekli cezayı vermek amacıyla kurulan bu mahkemelerde Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin görev almaları kabul edilmiş ve adına İstiklal Mahkemeleri denilmiştir.

    Türkiye’nin o günkü olağanüstü şartlarına göre kurulmuş olan bu mahkemelerin;

    -Üç üyesi bulunacak, üyeler TBMM’nin içinden oy çoğunluğuyla seçilecekti.
    -Üyeler kendi aralarından birisini başkan seçeceklerdi.
    -TBMM adına yargı yetkisini kullanacaklardı.

    İstiklal Mahkemeleri geniş yetkilerle donatılmıştı. Bu mahkemelerin verecekleri kararların kesin olduğu ve bütün devlet güçlerinin kararları uygulamakla yükümlü oldukları belirtilmiştir.

    Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun çıkarılması, İstiklal Mahkemeleri’nce desteklenerek, çabuk ve etkili bir biçimde uygulanması ayaklanmaların bastırılmasında ve Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında etkili olmuştur. TBMM, Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu çıkardıktan sonra İstanbul’un fetvasına karşılık Ankara Müftüsü (Rıfat (Börekçi) Efendi’nin ve yüz elli beş kadar müftünün ve din adamlarının hazırladığı karşı fetvayı (5 Mayıs 1920) bütün camilerde okutarak millete duyurdu. Ayrıca, Mustafa Kemal’in emriyle Anadolu Ajansı da yayınladığı haberlerle milli birliği tehlikeye düşürecek iç ve dış yayınlara karşı milleti uyarma görevini yerine getirdi. TBMM, İstanbul Hükümeti’yle her türlü haberleşmeyi kesmeyi, İstanbul’dan gelen resmi evrakları geri göndermeyi kararlaştırarak, buna uymayan memurların vatan haini sayılacağını ilan etti.