İyilik İle İlgili Atasözleri ve Açıklamaları

Konusu 'Atasözleri ve Deyimler' forumundadır ve Nehir tarafından 9 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. İyilik İle İlgili Atasözleri ve Anlamları

    *** aç kalmak, borçlu olmaktan iyidir
    sözünün eri olana, borcunu ödeyememek aç kalmaktan daha ağır gelir.

    *** adamın iyisi işbaşında (alışverişte) belli olur
    bir kişinin iyi ve becerikli olduğu yaptığı işlerden anlaşılır.

    *** ahlatın iyisini ayılar yer
    kendilerine yakışmayan güzel bir şeyi eline geçirenler için kullanılan bir söz.

    *** ahlatın iyisini dağda ayılar yer
    kendilerine yakışmayan güzel bir şeyi eline geçirenler için kullanılan bir söz.

    *** akşamın hayrından sabahın şerri iyidir (yeğdir)
    işinizi akşamüzeri veya gece yapmayın, sabaha bırakın çünkü gece iş yapmanın kötü yönleri daha çoktur.

    *** al malın iyisini, çekme kaygısını
    malın iyisini alan, onu tasasız kullanır.

    *** armudun iyisini (dağda) ayılar yer
    kendilerine yakışmayan güzel bir şeyi eline geçirenler için kullanılan bir söz.

    *** borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmek
    borçlu ve dertli bir biçimde yaşanılmaz; borçtan kurtulmanın yolu onu vermek, onulmaz dertten kurtulmanın çıkar yolu ise ölmektir.

    *** borç iyi güne kalmaz
    borcu ilk fırsatta ödemek gerekir.

    *** bugünkü tavuk yarınki kazdan iyidir
    sağlanmış bir kazanç beklenen, umulan daha büyük bir kazanca feda edilemez.

    *** daha iyisi can sağlığı
    bulunabileceklerin en iyisi oldu.

    *** dost (iyi dost) kara günde belli olur
    gerçek dost üzüntülü, sıkıntılı günlerde insanı yalnız bırakmaz.

    *** güzele kırk günde doyulur, iyi huyluya kırk yılda doyulmaz
    değerli olan yüz güzelliği değil huy güzelliğidir.

    *** hiç yoktan iyidir
    elde bulunanla yetinmek gerekir.

    *** iyi evlat babayı vezir, kötü evlat rezil eder
    babaya ün kazandıran da el içine çıkamayacak bir duruma düşüren de çocuklarının tutumlarıdır.

    *** iyi gitmeyince kişinin işi, muhallebi yerken kırılır dişi
    insanın işi bir kez ters gitmeye görsün, en sıradan işlerinde bile tersliklerle karşılaşır.

    *** iyi insan sözünün üstüne gelir
    yokluğunda kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üzerine gelirse o iyi insandır, denilir.

    *** iyi iş altı ayda çıkar
    doğru dürüst yapılması istenen iş uzun zaman ister.

    *** iyi nasihat verilir, iyi ad verilemez
    bir kimse başkalarına iyi öğüt verebilir ama ün veremez, kişi ünü ancak kendisi kazanabilir.

    *** iyi olacak hastanın, doktor ayağına gelir
    Tanrı kötü bir durumun iyiliğe dönmesini dilemişse bunu yapacak kimse işin üstüne gelir.

    *** iyiliğe iyilik her kişinin kârı, kötülüğe iyilik er kişinin kârı
    iyiliğe karşı iyiliği herkes yapabilir, önemli olan kötülüğe karşı iyilik yapabilmektir.

    *** iyiliğe iyilik olsaydı, koca öküze bıçak olmazdı
    nasıl öküz, ömrü boyunca hizmet ederek sahibine kazanç sağladığı hâlde ihtiyarlayınca sahibi tarafından kesiliyorsa bu dünyada her zaman iyiliğe karşı iyilik görülmez.

    *** iyiliğe “nereye gidiyorsun” demişler, “kötülüğe” demiş
    birçok iyiliğin karşısında kötülük vardır.

    *** iyilik eden iyilik bulur
    iyilik eden kimseye zamanı geldiğinde başkaları da iyilik ederler.

    *** iyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir
    karşılık beklemeden iyilik yap.

    *** iyilik et kele, övünsün ele
    bir kişinin beğenilmeyen yönlerini düzelt, onu herkesin övüneceği duruma getir.

    *** iyilik iki baştan olur
    birbiriyle ilişkileri bulunan iki kişinin iyi geçinebilmeleri için yalnızca birinin iyi olması yetmez.

    *** kötülük her kişinin kârı, iyilik er kişinin kârı
    iyiliğe karşı iyiliği herkes yapabilir, önemli olan kötülüğe karşı iyilik yapabilmektir.

    *** malın iyisi boğazdan geçer
    kişinin, yiyemediği malının bir değeri yoktur.

    *** malın iyisi suya yakın, daha iyisi eve yakın
    çiftçinin toprağı suya ne kadar yakınsa değeri o kadar çok olur; bakımı, ürünün güvenliği ve eve kolay taşınabilmesi bakımından toprağın eve yakın olması daha da önemlidir.

    *** mermer iyi taştan, iyilik iki baştan
    birbiriyle ilişkileri bulunan iki kişinin iyi geçinebilmeleri için yalnızca birinin iyi olması yetmez.

    *** öcün iyisi, bağışlamaktır
    kötü bir davranış veya sözü, aynı biçimde karşılık vererek cezalandırmak yerine affetmek en büyük erdemdir.

    *** tarlanın iyisi suya yakın, daha iyisi eve yakın
    çiftçinin toprağı suya ne kadar yakınsa değeri o kadar çok olur; bakımı, ürünün güvenliği ve eve kolay taşınabilmesi bakımından toprağın eve yakın olması daha da önemlidir.

    *** turpun sıkısından seyreği iyidir
    görüşmeyi, konuşmayı sıklaştırmamak doğrudur.

    *** yakın (hayırlı) dost (komşu) uzak (hayırsız) hısımdan (akrabadan) yeğdir (iyidir)
    ilgi ve iyiliklerini görmekte olduğumuz komşu ve dostlarımız, hiçbir ilgisini görmediğimiz hısımlarımızdan bize daha yakındır.

    *** yatan (yatar) aslandan (kurttan), gezen (yeler) tilki yeğdir (iyidir)
    1) az güçlü olup çalışan, çok güçlü olup çalışmayandan daha başarılı olur; 2) soylu, güçlü olmadıkları hâlde geçimlerini sağlamak için çalışanlar soylu, güçlü olup da tembel tembel oturanlara yeğlenirler.