Jel Elektroforezi Nedir? Kısaca

Konusu 'Biyoloji' forumundadır ve Chanyeol tarafından 19 Temmuz 2016 başlatılmıştır.

  1. Chanyeol

    Chanyeol Süper moderatör Yönetici

    Jel Elektroforezi

    Jel elektroforezi, saflaştırılan nükleik asit ile proteinlerin miktarını, molekül ağırlığını, alt tiplerini belirlemede yaygın şekilde kullanılan moleküler tetkik yöntemidir. Bunun sağladığı avantaj, hem oldukça basit ve hızlı yapılması, hem de kullanılan diğer yöntemlere kıyasla yeteri kadar ayrılamayan nükleik asit parçacıklarının ayrılmasının sağlanmasıdır.

    Kullanımda en fazla tercih edilen jel elektroforezi yöntemleri ise, agaroz jel elektroforezi ile poliakrilamid je elektroforezi yöntemidir. Bunlardan agaroz jel elektroforezi nükleik asitler için, poliakrilamid jel elektroforezi ise proteinler için kullanılır. SDS poliakrilamid jel elektroforezi protein tiplerinin çoğunluğunun analizinde kullanılabilir.

    Elekroforetik analizin prensibi elektriksel alanda ortamdaki çözünmüş moleküllerin sahip oldukları elektrik yüklerine göre göz etmesine dayanır. Bu hız molekül büyüklüğüne, ortamın yoğunluğuna, yapısına, uygulanan akıma ve iyonik kuvvete bağlı olarak değişir. Molekülün jel üzerinde yerini tespit etmek için, ortamdaki UV ışığının altında floresan etki veren etidyum bromürün ya da benzer bir ışıyıcı maddenin olması gerekir.

    Jel elektroforezi yöntemleri

    Agaroz jel elektroforezi: Bu yöntem 100 bp den başlayarak 25 kb arasındaki boyutlarda DNA parçalarına ayıran en etkili yöntemdir. Jelleşme anında agaroz polimerler non kovalent oluşturmak ve gözenek boyutlarının jel moleküler eleme özelliklerini belirleyerek demetleri bir ağ meydana getirir. Agaroz jel elektroforezi kullanımı DNA ayrılmasında adeta bir devrim niteliğindedir.

    Poliakrilamid jel elektroforezi: Elektroforez net elektrik yükü olan moleküllerin bir elektrik alanında yürütülerek ayrıştırılmasıdır. Yani bir jel matriksi içinden elektrik akımı geçirilmekte ve jel matriks içine konulan yüklü moleküllerin göç etmesi sağlanmaktadır. Moleküllerin jel matriksi içinde kat ettikleri mesafede molekülün yüküyle doğru orantılı, jel ortamın türüyle ters orantılıdır. Bu sayede farklı büyüklükteki moleküller ayrıştırılabilir.

    Proteinleri sahip oldukları molekül ağırlıklarına göre ayrıştırmak için poliakrilamid jel elektroforezi kullanılır. Proteinler deterjan kullanımı nedeniyle denatüre olmuş gibi poliakrilamid jelinde ayrıştırılması sağlanır. Ayrışma işlemi hem elektrik alanı etkisiyle, hem de moleküllerin jel içindeki fiziksel eleklenmesini içerir. Proteinleri denatüre edecek olan negatif yüklü bir deterjandır. Protein denatürasyonu ile bütünüyle açığa çıkan polipeptidlere bağlanır ve proteinlerle kompleks yapı oluşturur. Böylece protein büyüklüğü oranında proteinler negatif yükle yüklenirler.