Kütahya'da çıkan madenler nelerdir

Konusu 'Coğrafya atlası' forumundadır ve Nehir tarafından 3 Şubat 2013 başlatılmıştır.

  1. Kütahya'da çıkarılan madenler nelerdir

    Kütahya Madenleri ve Enerji Kaynakları

    Kuzeybatı Anadolu’da yer alan Kütahya ili yer altı kaynakları bakımından zengin illerimizden
    biridir. Genel Müdürlüğümüzün il ve yakın çevresinde yaptığı çalışmalar sonucunda önemli metalik
    maden ve endüstiyel hammadde kaynakları ile linyit oluşumları ortaya çıkarılmıştır. Bunlar başta bor
    ve kaolen olmak üzere gümüş, krom, alunit, antimuan, bakır-kurşun-çinko, demir, manganez,
    manyezit, çimento hammaddeleri, feldispat, jips, florit ve kum-çakıl olarak sayılabilir.

    Türkiye’nin Dünya rezervinin büyük bir bölümünü elinde bulundurduğu bor madeninin
    1.681.474.000 ton rezervi Kütahya ili sınırları içerisinde, Emet ilçesinde yer almaktadır. Ayrıca
    manyezit ve kaolen açısından da oldukça zengin bir ilimizdir. Ülkemiz manyezit üretiminin büyük bir
    bölümü bu ilden yapılmaktadır. Merkez ve Tavşanlı ilçelerinde halen işletilmekte olan çok sayıda
    manyezit yatağı bulunmaktadır. İl genelinde yaklaşık 8.5 milyon ton görünür+muhtemel manyezit
    rezervi belirlenmiş olup, bunlardan en önemlileri Merkez ilçedeki Ortaocak, Turanocak, Saka ve
    Avdan sahaları ile Tavşanlı’daki Bektaşlar sahasıdır. Ortaocak ve Turanocak yataklarında % 46.43
    MgO ve % 0.49 SiO2 içerikli yaklaşık 4.5 milyon ton, Saka yatağında % 45.88-46.90 MgO ve %0.49-
    2.87 SiO2 içerikli 1.400.000 ton, Avdan yatağında ise % 46.69-47.24 MgO ve %0.30-1.28 SiO2
    içerikli 1.860.000 ton görünür+muhtemel manyezit rezervi tespit edilmiştir. Kaolen yatakları da
    Kütahya ilinin önemli yer altı kaynaklarından bir diğeridir. İl dahilinde 1.769.980 ton
    görünür+muhtemel kaolen rezervi belirlenmiş olup, bu yatak ve zuhurlar Gediz, Hisarcık ve Altıntaş
    ilçelerinde yer almaktadır. Bazı kaolen yataklarındaki cevher alunit içeriği nedeniyle seramik
    sanayinde kullanılamamaktadır ancak düşük demirli olan kısımları kağıt sanayi hammaddesi olarak
    kullanılmaktadır. Simav ilçesi feldispat oluşumları bakımından önemlidir. İlçede Azizler, Karacaviran,
    Külcü ve Söğüt mevkiilerinde % K2O+Na2O içerikleri 7.6 ile 11.98 arasında değişen toplam
    38.122.500 ton muhtemel feldispat rezervi ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Simav-Kurumlar sahasında da
    %8.19 K2O+Na2O içerikli 320.000 ton mümkün feldispat rezervi bulunmaktadır. Önceki yıllardan beri
    işletilen bu yataklarda kalan cevher miktarı bilinmemektedir. İlçede aynı zamanda kum-çakıl
    hammaddeleri ile kükürt oluşumları da yer almaktadır. Simav-Ovabayındır ve Kilisedere sahalarında
    % SiO2 içerikleri sırasıyla 72.43 ve 71.49 olan toplam 1.932.183 m3 muhtemel kum-çakıl rezervi
    tespit edilmiştir. Ayrıca Gökçeler ve Madra Çayı sahalarında da orta kalitede kum-çakıl oluşumları
    belirlenmiştir. İl sınırları içerisindeki diğer kum-çakıl oluşumları Tavşanlı ve Emet ilçelerinde
    gözlenmektedir. Kükürt oluşumlarının gözlendiği Simav ilçesinde, Pulluca ve Karacahisar
    sahalarındaki kükürtlerin toplam muhtemel rezervi 14.500 tondur. Pulluca sahasının tenörü % 20-50
    S, Karacahisar sahasının tenörü ise % 2-20 S şeklindedir.

    İl dahilindeki diğer endüstriyel hammadde kaynakları florit, jips, talk ve çimento
    hammaddeleridir. Bunlardan Tavşanlı-Ovacık sahasındaki % 52 CaF2 içerikli floritlerde 9.000 ton
    görünür+muhtemel rezerv belirlenmiş olup, yatak geçmiş yıllarda işletilmiştir. Tavşanlı ilçesinde aynı
    zamanda geçmiş yıllarda işletilmiş talk yatakları da yer almaktadır. İlde gözlenen diğer talk
    oluşumları ise Merkez ve Emet ilçelerindedir. Gediz ilçesindeki jips, Merkez ilçedeki diyatomit
    yatakları da ilde geçmişte işletilen endüstriyel hammadde kaynaklarındandır.

    Ülkemizin işletilen tek gümüş yatağı olan Gümüşköy yatağı Kütahya il sınırları içerisinde yer
    almaktadır. Yatakta 178 gr/ton Ag tenörlü, 20 milyon ton rezerv tespit edilmiştir. Bu da 3.560 ton
    metal gümüş rezervine eş değerdir. Gediz-Şaphane sahasında da % 19.2 Al2O3, % 3.7 K2O ve
    %0.62 Fe2O3 tenöre sahip alünitlerde 5.500.000 ton görünür+muhtemel rezerv ortaya çıkarılmış
    olup, yatak halen işletilmektedir. İlçede çok sayıda antimuan yatak ve zuhurları da yer almaktadır.

    Bunlardan Dereköy ve Göynük sahalarında rezerv bilgileri mevcut olup, Dereköy’de % 2 Sb tenörlü
    364.000 ton, Göynük’te de % 1.2 Sb tenörlü 924.000 ton mümkün rezerv belirlenmiştir. İl sınırları
    içerisindeki diğer antimuan oluşumları ise Simav ilçesinde Dağardı yöresinde yoğunlaşmıştır. Bu
    yatak ve zuhurların büyük bir bölümü Aydınlar, Evciler, Ihlamur, Örencik ve Sünnetçiler Köyleri
    civarında yer almaktadır. Bunlardan bazılarının rezerv ve tenör ilişkileri şu şekildedir: Evciler-Dönbel
    zuhurunda % 14.35 Sb tenörlü 310.000 ton; Evciler-Haneyçalı zuhurunda % 5.5 Sb tenörlü 344.000
    ton, Örencik-İnçal Tepe zuhurunda % 4.8 tenörlü 127.200 ton, Aydınlar-Kavakdere zuhurunda ise
    %5.85 Sb tenörlü 192.500 ton mümkün rezerv tespit edilmiştir. Dağardı yöresindeki antimuan yatak
    ve zuhurlarının bir bölümü geçmiş yıllarda işletilmiştir. İlde yoğun olarak bulunan bir diğer metalik
    maden oluşumu ise kromdur. Genellikle Tavşanlı ilçesinde bulunan bu krom oluşumlarının çoğu
    küçük boyutlu zuhurlar olduğundan rezerve yönelik çalışma yapılmamıştır. Bunlardan Tavşanlı-
    Alabarda zuhurunda % 40-46 Cr2O3 tenörlü 21.628 ton görünür+muhtemel rezerv, Karakaya
    zuhurunda ise % 46 Cr2O3 tenörlü 97.000 ton görünür+muhtemel rezerv tespit edilmiştir.
    Kütahya ilinde ayrıca metalik maden oluşumlarından bakır-kurşun-çinko, demir ve manganez
    ve krom zuhurları da yer almaktadır. Merkez ilçede % 5.23 Pb tenör ve 212.000 ton muhtemel +
    mümkün rezerve sahip Hacıazizler zuhuru, % 4 Pb tenör ve 300.000 ton muhtemel+mümkün rezervli
    Emet-Eğrigöz zuhurları ile geçmiş yıllarda 90.000 ton kadar cevher üretilmiş olan % 5.5 Pb, % 3 Zn
    ve %0.3 Cu tenörlü Simav-Karakoca Köyü Cu-Pb-Zn zuhuru bunlardan bazılarıdır. Domaniç ilçesi
    Sarıçayır yayla sahasındaki % 0.168 Cu tenör ve 120.300.000 ton görünür+muhtemel rezerve sahip
    porfiri Cu-Mo sahası da ilde bilinen en önemli bakır oluşumudur. Emet ilçesindeki Çatak, Küreci,
    Karaağıl, Güldüren ve Göncek demir zuhurları ile Simav ilçesindeki Kalkan ve Gölcük demir
    zuhurları da il sınırları içerisindeki bilinen bazı demir zuhurlarıdır. Bu zuhurlardan Çatak zuhurunun
    rezervi 2.640.000 ton olarak belirlenmiş olup, % 33.61. Fe, % 5-38 S ve % 0-0.41 As içermektedir.
    Kükürt ve arsenik değerlerinin yüksek olması nedeni ile saha işletilememektedir. Benzer şekilde
    Küreci ve Kalkan demir zuhurları da yüksek silis içerikleri nedeniyle işletilemeyen demir
    zuhurlarındandır. Merkez, Tavşanlı ve Altıntaş ilçelerindeki manganez zuhurları da küçük boyutlu
    oluşumlardır. Zuhurların genel olarak % Mn içerikleri 27 ile 55 arasında değişmekte olup, rezervleri
    de küçüktür.
     

  2. Kütahya ili endüstriyel hammadde kaynakları ve metalik madenler dışında gerek jeotermal
    alanlar gerekse de linyit bakımından da ülkemizde zengin potansiyele sahip illermizdendir. Genel
    Müdürlüğümüzün enerji hammaddelerine yönelik yaptığı çalışmaları sonucunda ilde sıcaklığı
    30ºC’nin üzerinde olan 11 adet jeotermal alan ortaya çıkarılmıştır. Bunlardan bazıları şu şekilde
    sıralanabilir: Simav-Eynal-Çitgöl-Naşa jeotermal alanı; Eynal sahasındaki sıcak su kaynaklarının
    sayıları 55 olup, sıcaklıkları 25ºC ile 96ºC arasında değişmektedir ve toplam debileri ise 2.1 lt/sn’dir.
    Çitgöl ve Naşa sahalarında ise toplam 34 adet kaynak saptanmıştır. Her iki sahadaki kaynakların
    sıcaklığı 43ºC ile 83ºC arasında, debileri ise 2 lt/sn’dir. Eynal, Çitgöl ve Naşa sıcak su kaynaklarının
    bulunduğu bölgede Genel Müdürlüğümüz tarafından 1985-2005 yılları arasında 25 adet kuyu
    açılmıştır. Kaynakların birçoğu da açılan kuyular sonucunda kurumuştur. Eynal jeotermal alanındaki
    kuyuların bazıları konut-sera ısıtılmasında kullanılmaktadır. Bazıları planlama aşamasında olup,
    diğer kuyuların da kullanımı yoktur. Gediz-Abide jeotermal alanında sıcaklıkları 65ºC -74ºC, debileri
    0.3-3.4 lt/sn arasında değişen 7 adet kaynak bulunmaktadır. 1995-1997 yılları arasında sahada 5
    adet sondaj yapılmış olup, 76.1ºC ile 93ºC arasında sıcaklık ve 15-49 lt/sn debiye sahip akışkan
    görünür hale getirilmiştir. Kuyulardan biri kaplıca amaçlı kullanılmakta olup, diğerleri planlama
    aşamasındadır. Bunlar dışında Muratdağı jeotermal alanında sıcaklıkları 37ºC-39ºC, Yoncalı
    jeotermal alanında sıcaklıkları 32-41ºC, Emet jeotermal alanında sıcaklıkları 44ºC -47ºC arasında
    değişen toplam 6 adet kaynak bulunmaktadır. Bu jeotermal alanlarda açılan kuyulardan üretilen
    akışkanlar kaplıca amaçlı kullanılmaktadır. Ayrıca Yeniceköy, Dereli ve Göbel jeotermal alanlarında
    da sıcaklıkları 34.3ºC-41.6ºC arasında değişen toplam 4 adet kaynak tespit edilmiş olup, çalışma
    alanlarında sıcak su amaçlı kuyu bulunmamaktadır. Bu sahalardaki kaynaklardan kaplıca amaçlı
    yararlanılmaktadır.

    Kütahya ili zengin linyit potansiyellerine sahiptir. Bu durum ilin sanayisinin gelişiminde çok
    etkili rol oynamaktadır. İldeki linyit ve linyit nedeniyle var olan termik santraller ilde önemli bir
    istihdam kaynağı yaratmaktadır. Özellikle Tunçbilek ve Seyitömer yörelerindeki linyit sahaları büyük
    önem arz etmektedir. Çünkü Seyitömer ve Tunçbilek Termik santrallerinin linyit ihtiyaçları buralardan
    karşılanmaktadır. Tunçbilek-Domaniç-Ömerler kömür sahasında toplam 317.732.000 ton rezerv
    tespit edilmiş olup, kömürün alt ısıl değeri orijinal kömürde kapalı ocakta 2021 Kcal/kg, açık ocakta
    2657 Kcal/kg’dır. Seyitömer kömür sahasındaki kömürün alt ısıl değeri ise orijinal kömürde 1900
    Kcal/kg’dır. Yapılan çalışmalar sonucunda sahada 198.666.000 ton görünür rezerv ortaya
    çıkarılmıştır. Bunların dışında Gediz-Sazköy-Gökler-Ayçatı, Tavşanlı-Alabarda ve Simav-Dağardı
    sahalarında da kömür oluşumları yer almaktadır. Gediz-Sazköy-Gökler-Ayçatı sahasında 23.945.000
    ton görünür+muhtemel+mümkün, Tavşanlı-Alabarda sahasında 1.700.000 ton mümkün rezerv,
    Simav-Dağardı sahasında ise 100.000 ton mümkün rezerv tespit edilmiştir. İl genelinde
    gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda yukarıdaki önemli kömür sahalarının dışında, ekonomik değeri
    olmayan veya lokal öneme sahip 5 adet saha ve zuhur tespit edilmiş olup bunlar, Arslanapa-Altıntaş
    sahası, Emet-Cavgalar zuhuru, Emet-Değirmisiz sahası, Altıntaş-Uysu sahası ve Tavşanlı-Sülleköy
    sahasıdır. Bu sahalar ekonomik bir değer taşımamaktadırlar. Seyitömer ve Tunçbilek termik
    santrallerini linyit ihtiyacı ildeki kömür yataklarından sağlanmaktadır.