Lozan Barış Antlaşması

Konusu 'Tarih konu anlatımı' forumundadır ve Suga tarafından 3 Ağustos 2016 başlatılmıştır.

  1. Suga

    Suga Süper moderatör Yönetici

    Lozan Barış Antlaşması
    Mustafa Kemal; Yunanlıların İzmir’de yaptığı tahribatın görülerek, Yunanistan’dan daha çok harp tazminatı alınması ve görüşmelerin daha yakından takip edebilmek amaçlı sulh müzakerelerinin İzmir’de olmasını istemiştir. Görüşmelerin tarafsız bir ülkede olmasını talep eden Avrupalı devletler ise görüşmelerin İsviçre’nin Lozan şehrinde meydana gelmesine hüküm vermiştir.

    Rauf Orbay kabine başkanı olarak müzakerelere başkan olarak gitmek istemiş; ancak müzakerelere Mondros Mütarekesini imza atan bir bireyin gidemeyeceğini belirten Mustafa Kemal; sulh görüşmelerine İsmet Paşa’nın gitmesini kararlaştırmıştır.

    Görüşmelere TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’ ni temsilen baş delege olarak İsmet İnönü, Rıza Nur ve Hasan Saka dahil olmuştur .

    Mustafa Kemal Paşa, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ delegelerinden; sulh görüşmeleri süresince kapitülasyonlar ve Ermeni meselesi ile alakalı ödün verilmemesini istemiştir.

    Lozan’da sulh görüşmeleri 20 Kasım 1922’de başladı. Borçlar, Irak sınırı, kapitülasyonlar, Boğazlar ve İstanbul’un boşaltılması mevzusundan ötürü görüşmeler 4 Şubat 1923’de kesildi.

    Yahudi cemaati öncüsü Haim Naim Efendi’nin arabuluculuğu sonucu olarak görüşmeler 23 Nisan 1923’de bir daha başlayıp, 24 Temmuz 1923’de sonuçlandı.

    a-Sınırlar:

    1-Doğu Sınırı: Kars antlaşmasıyla belirlenmiş hudut kıstas alındı.

    2-Irak Sınırı: Musul bölgesini Ülkemiz’ye bırakmamak isteyen İngiltere Irak hududunun çizilmesinde sıkıntı çıkardı. Müzakerelerde zaman kaybedilmek istenmediğinden ötürü , Irak sınırı meselesinin, Lozan Görüşmelerinden daha sonra Ülkemiz ile İngiltere arasındaki ikili müzakerelerle çözülmesi kararlaştırıldı.

    Açıklama: Irak hududunun çizilmesi, Lozan’da çözüme kavuşturulamayan tek sorundur .

    3-Suriye Sınırı: Ankara antlaşmasıyla belirlenmiş hudut kıstas alındı.

    b-On İki Ada: İtalya’ya bırakıldı.

    c-Ege Adaları: Bozcaada ve Gökçeada dışındaki adaların Yunanistan’a, silahlandırmamak koşuluyla bırakılmasına hüküm verildi.

    d-Boğazlar: Boğazlar başkanlığını Türk delegenin yapacağı biçimde bir komisyon aracılığıyla yönetilecektir. Bu komisyon milletler cemiyeti tarafından denetlenecek ve durum milletler cemiyetinin garantisinde olacaktır. Boğazlardan özgür geçiş olacaktır. Ticaret gemilerinin geçişi özgür olacak; ancak harp gemilerine tonaj sınırlaması getirilecektir. Türk askeri boğazlar bölgesinin 20 km gerisinde duracaktır.

    Açıklama: Ülkemiz tarafından lozan antlaşmasının en sakat maddesi boğazlarla alakalı maddesi olmuştur. Bu madde öyle ki Ülkemizi mağlup vaziyetine düşürerek, Ülkemiz’in egemenlik haklarını kısıtlamıştır.

    e-İstanbul’un Boşaltılması: Antlaşmaya imza atılmasından 6 hafta sonra İstanbul boşaltılacaktır.

    Açıklama: İşgalciler 2 Ekim 1923’de İstanbul’u terk etti.

    f-Kapitülasyonlar ve Düyun-ı Umumiye:

    Kapitülasyonlar ve Düyun-ı Umumiye kaldırıldı.

    g-Borçlar: Osmanlı’nın en çok Fransa’ya borcu olduğundan ötürü, borçlar en çok Fransa ile tartışıldı. Borçların I. Dünya Savaşı sonucu olarak Osmanlı’dan ayrılan devletlerle TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ içinde paylaştırılarak ödenmesine ve TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’ne düşen borcu taksitler şeklinde ödemesine hüküm verildi.

    h-Ermeni Meselesi: Kapandı.

    ı-Azınlıklar: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ, azınlıklar uydurma sebep edilerek iç işlerine karışılmaması amaçlı tüm azınlıkları Türk yurttaşı kabul ettiğini beyan etti . İstanbul’daki Rumlar ile Batı Trakya’daki Türkler hariç; başka azınlıkların ve dışarıdaki Türklerin ülkelerine dönebileceği kabul edildi.

    i-Yabancı Okullar: Yabancı okulları iç meselesi sayan TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ Lozan Müzakerelerinde yabancı okulları polemik konusu yaptırmadı.

    k – Harp Tazminatı: Yunanistan, Karaağaç bölgesini harp tazminatı olarak Ülkemiz’e verecektir.

    Açıklama: Bu madde Trakya’nın I. Dünya Savaşı öncesindeki hududunu değiştirmiştir.

    l-Patrikhane: Patrikhane İstanbul’da kalacaktır. Patrik seçimini, başka devletleri iç işlerine karıştırmak istemeyen Ülkemiz yapacaktır. Ülkemiz Ortodoks din adamlarının tespit edildiği üç adaydan bir tanesini patrik olarak belirleyecektir. Patriğin siyasal yetkileri olmayacaktır.

    m-Kıbrıs: İngiltere kendisinin toprağı saydığı Kıbrıs’ı görüşmeler anında polemik konusu yaptırmadı.

    Lozan Antlaşmasının Önemi:

    1 – Ülkemiz Devleti tanındı.

    2-Osmanlı devletinin bittiği kabul edildi.

    3-Türk devletinin tam bağımsızlığı kabul edildi.

    4-Osmanlı’nın bıraktığı yüzyıllık sıkıntılar kapandı.

    5-Devrimlere ortam hazırlandı.

    6-Sevr antlaşması yürürlükten kalktı.

    7-Sömürge altında hayatını sürdüren milletlere misal oldu .

    Lozan Antlaşmasının Eleştirilen Yönleri:

    1-Batı Trakya ve Ege Adaları’nın geriye alınamaması

    2-Patrikhanenin İstanbul’da kalması

    3-Musul’un alınamaması

    4-Boğazların statüsü

    Açıklama: Lozan’ı eleştirenlerin; günün koşullarını , bilmediği ya da düşünmediği anlaşılmaktadır. Tarihçi araştırdığı vakanın geçtiği çağın koşullarını bilmek zorundadır.

    Lozan Antlaşmasının Özellikleri:

    1-I. Dünya Savaşı ardından imzalanan antlaşmalar içinde günümüze geçerliliği devam tek antlaşmadır.

    2-I. Cihan Harbi sonucu olarak imzalanan son antlaşmadır.

    3 – Yepyeni bir devletin kurulduğunu belgelemiştir.

    4-23 Ağustos 1923’de II. Parlamento tarafından taktiklendi.

    5-Rusya ve Bulgaristan yalnızca Boğazlar rejimi konularına katıldı.

    6-143 maddedir.

    Lozan’ı I. Dünya Savaşından Daha Sonra İmzalanan Antlaşmalardan Ayıran Farklar:

    1-Askeri engellemeler yoktur.

    2 – Ülkemiz harp tazminatı vermemiştir

    3-Ülkemiz’ye iktisadi yaptırımlar uygulanmamıştır.

    4-Zaferi simgelemektedir.

    5 – Ülkemiz eşdeğer devletler statüsündedir