Mutasyon nedir çeşitleri nelerdir kısaca

Konusu 'Bilgi bankası' forumundadır ve Lavinia tarafından 12 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. mutasyon nedir çeşitleri

    Mutasyonlar genetik çalışmaların temelini oluştururlar. Mutasyonun en önemli sonuçlarından biri bir sonraki kuşağa farklı genetik özellikler aktarılmasına neden olmasıdır. Bu ise farklı fiziksel özelliklere sahip bireylerin meydana gelmesidir.


    Bu değişimler sonucu ortaya çıkarılan fenotipik çeşitlilik genetikçilerin değişikliğe uğramış olan özelliği kontrol eden genleri çalışmalarına olanak sağlar. Genetik araştırmalarda mutasyonlar nesilden nesile geçişlerde takip edilebilen "marker"lar olarak kullanılırlar. Tarihte mutasyonların sunduğu fenotipik çeşitlilik olmasaydı örneğin Mendel'in araştırmalarını yaptığı bezelye bitkisinin fenotipi tek olsaydı bu deneyler hiçbir zaman sonuç bulamayacaktı.

    Bazı canlıların kısa olan hayatlarından yararlanılarak kolayca tanınabilecek ve çalışılabilecek mutasyonlar bu canlılarda elde edilirler. Mutasyon ve mutagenez çalışmalarında özellikle virüsler bakteriler mantarlar meyve sinekleri bazı bitkiler ve fareler kullanılmaktadır. Bu canlılar genetik hakkında bilgilerin elde edilmesinde çok yararlı olmuşlardır.


    Kromozom yapısının değişmesi
    Mayoz bölünmenin ilk evrelerinde crossing-over ile kromozomlardan kopan parçalar yer değiştirip tekrar kromozomlara bağlanabilirler. Crossing-over homolog kromatitler arasındaki alışılagelmiş parça değişimidir; ancak genlerin rekombinasyonlarına neden olur; fakat kromozomlarda yapı değişikliklerine neden olmaz. Bazen kromatitler crossing-over olmadan parça değişimine yitirilmesine ya da kazanılmasına neden olur.

    Kromozom sayısının değişmesi
    Kromozomlar mitoz ve mayoz bölünme sırasında bazen düzenli olarak ayrılmazlar. Sonuçta kromozom sayısı bakımından farklı hücreler meydana gelir ve kalıtsal açıdan bazı sorunlar oluşturur. Birçok bitki doğadaki diploit kökenli diğer bitkilerden türemiştir. Aynı gen lokusunda meydana gelecek öldürücü bir mutasyon bu şekilde diğer normal genleri taşıyan poliploit kromozomlar tarafından korunabilir. Başlangıçta öldürücü ya da engelleyici görünen bu genler bir zaman sonra canlının ayakta kalmasını sağlamak bakımından önemli bir duruma geçebilir. Bu tip bitkiler belli bir süre sonra kısır olarak kalırlar ve çelikleme ya da yumru ile çoğaltılırlar. Hayvanlar vücutlarının belli bir parçasından üretilemedikleri içintriploidi ve tetraploidi bunlarda bir önem arz etmez. İnsanlardaki kromozom sayısı değişimleri;


    Down sendromu
    Edward sendromu
    Patau sendromu
    Cri du Chat sendromu
    Kronik miyelojenik lösemi gibi hastalıklara neden olur ve bu insanlarada değiştirilemeyen sorunlara neden olarak kalırlar.


    Gen (Nokta) mutasyonları
    Kromozomların yapısında ya da sayısında herhangi bir değişiklik olmadan doğal ya da deneysel olarak meydana gelen ve mikroskopta görülmeyen mutasyonlardır. Mutasyonu meydana getiren aracılara "mutajenik faktör" denir. Mutasyona uğramış bir gen nadir olarak eski haline dönebilir.

    Gen mutasyonları hücredeki kalıtsal bilgiyi taşıyan çift nükleotid zincirinden oluşan DNA (deoksiribonükleikasit) molekülündeki gen denilen ve belirli bir özelliği kodlayan bölümündeki değişiklikten kaynaklanır. Mutasyonlar bir DNA zincirindeki bazın (A T G C) başka bir bazla yer değiştirmesi sonucunda ortaya çıkabileceği gibi zincire bir ya da daha çok bazın eklenmesi veya zincirdeki bazların eksilmesi sonucunda da ortaya çıkabilir.