Mutasyonların Sınıflandırılması Hakkında Bilgi

Konusu 'Biyoloji' forumundadır ve Bahar tarafından 14 Şubat 2014 başlatılmıştır.

  1. Mutasyonların Sınıflandırılması

    A) Genişliğine göre mutasyonlar:

    1. Kromozom mutasyonları

    Kromozomların yapılarında meydana gelen değişiklikler sonucu ortaya çıkarlar ve mikroskopta gözlenebilirler. Dört grup altında incelenirler:

    a. Translokasyon: Bir kromozom parçasının veya tamamının başka bir kromozoma eklenmesidir.

    b. İnversiyon: Bir kromozomun bir bölgesinden kopan parçasının 180 derece dönmesi ve yine koptuğu yere yerleşmesidir. Böylece genlerin sırası değişir.

    c. Delasyon: Bir kromozom parçasının koparak dağılması ve böylece bir grup genin eksilmesidir. d. Ayrılmama: Mayoz bölünme esnasında bir homolog kromozom çiftinin birbirinden ayrılmayıp aynı gamete geçmesi, böylece bir gamette kromozom sayısının artması, bir diğerinde eksilmesidir. Bu mutasyonlarda etkilenen gen miktarı çok sayıda olduğundan etkileri de şiddetli olur ve ekseri öldürücüdür.

    2. Nokta mutasyonları

    Mikroskopta gözlenemeyen DNA’daki organik bazların (adenin, guanin, timin sitozin) değişimiyle meydana gelen mutasyonlardır. Genlerin yapısını değiştirirler ve hangi gende yer aldığı genetik çaprazlamalar sonucu anlaşılabilir. Nokta mutasyonları da üç grupta incelenebilir:

    a. Transisyon: Bir pürin bazı başka bir pürin bazı ve bir pirimidin bazı da başka bir pirimidin bazı ile yer değiştirmiştir. (A ve G pürin, T veC pirimidin bazlarıdır). Bir gendeki AT (Adenin-Timin) baz çifti yerine GC(Guanin-Sitozin) çiftinin geçmesi gibi.

    b. Transversiyon: Bir pürin bazının yerini bir pirimidin bazı veya bir pirimidin bazının yerini bir pürin bazı almıştır. AT veya GC çifti yerine TA veya CG çiftinin geçmesi gibi.

    c. Delasyon: Bir veya daha fazla nükleotit çiftinin DNA molekülünden koparak eksilmesidir.

    B) Oluş mekanizmasına göre mutasyonlar:

    1. Kendiliğinden Mutasyonlar: Normal şartlarda bunların meydana gelme nispeti çok çok düşüktür.

    Mesela bir bakteri hücresinin bir tek geninin bir hücre bölünmesinde kendiliğinden mutasyona uğrama ihtimali (10 -10 ) kadardır. Bu ihtimal iki genin beraber mutasyona uğraması için (10 -14 ) kadardır. 2. Uyarılmış Mutasyonlar: Çeşitli etkenler (ajanlar) genetik materyali etkileyerek mutasyona sebep olabilirler. Bu amillere mutajen denir. Başlıcaları:

    a.) Kimyasal Mutajenler:

    1) Baz analogları: + 5- Bromourasil + 2- Aminopürin

    2) Deaminasyon yapan ajanlar: + Nitröz asit

    3) Hidroksilamin Alkilleyici ajanlar: + Nitrojen mustard + Etilen oksitler

    + Etil-metan-sulfonat

    5) İnterkalasyon yapan ajanlar:

    + Akridinler (Protlavunç, Acriflavine, Acridin Orange)

    b.) Fiziki Mutajenler:

    1) Sıcaklık derecesi ve PH,

    2) Işınlar (X, Gamma veUltraviyole ışınları)

    C) Fenotie etkisine göre mutasyonlar:

    1. İleri Mutasyonlar: DNA yapısının bozulduğu ve geri dönmediği mutasyonlardır.

    2. Geri Mutasyonlar: Zararlı mutasyonların etkilerinin ikinci bir değişiklikle giderilmesidir.

    3. Baskılayıcı Mutasyonlar: Bir gendeki bu mutasyonun etkisinin ikinci bir yerdeki mutasyonlar tarafından düzeltilmesi ve baskılanmasıdır.

    4. Şarta Bağlı Mutasyonlar: Bazı şartlarda organizmaya tesir eden mutasyonlardır. Bir bakteri üremesine 30°C’de tesir etmediği halde 40°C’de üremeyi tahdit eden mutasyonlar gibi