Ölçek Çeşitleri Nelerdir Açıklayınız

Konusu 'Bilgi Zemini' forumundadır ve Demir tarafından 3 Ekim 2014 başlatılmıştır.

  1. Ölçek Çeşitleri Nelerdir kısaca

    Harita yapılırken ilk iş, haritası koşulacak bölgenin gerçeğe göre ne oranda küçültüleceğine hüküm vermektir. Bu iş amacıyla belirlenen orana ölçek denir. Kısacası, harita üzerindeki mesafe ile doğadaki hakikat mesafe arasındaki oran, haritanın ölçeğidir.

    Ölçekler, kesir ve çizik olmak üzere ikiye ayrılır;

    A) Kesir Ölçek

    Gerçek uzunluklar ile harita üzerindeki uzunluklar arasındaki oran kesirli rakamlarla ifade edilmişse bu tip ölçeklere Kesir Ölçek denir.

    Örnek: 1: 1 000 000, 1 / 1 000 000 gibi,

    Kesir ölçek bir parçanın kaç eşit parçada küçültüldüğünü ifade eder. Kesir ölçekte pay daima sabit olup 1’dir. Değişken paydadır. Kesrin paydası küçültme oranına eşittir. Pay harita üzerindeki uzunluğu, payda ise arazideki uzunluğu ifade eder.Payın birimi ile paydanın birimi aynıdır. Kesir ölçeğinde, harita ya da plân üzerindeki 1 cm’lik uzaklığın, gerçekte ne kadar olduğu paydada görülür.
    Örneğin, bir plânın köşesinde “Ölçek : 1/100″ olarak yer almış olsun. Bu kesir ölçeği, gerçek uzunlukların her birinin 100 kez küçültülerek düzlem üzerine geçirildiğini gösterir. 100 cm’lik gerçek uzaklık, plânda, 1 cm’lik uzunlukla gösterilmiş demektir. Ölçekten yararlanılarak iki yer arasındaki gerçek uzaklıklar hesaplanmaktadır.

    B) Çizgi (Çizik) Ölçek

    Çizgi ölçeği, haritanın bir köşesinde çizgi ile gösterilir. Harita üzerindeki uzunlukların gerçekte ne kadar olduklarının bir doğru üzerine işaretlenmesiyle oluşturulan ölçeklere Çizik Ölçek denir. Çizik Ölçeklerde sıfırın solunda kalan kısım daha küçük uzunlukları ölçmek için kullanılır. Haritalar çeşitli yollarla (film, fotokopi vs.) büyütülüp küçültülürse ölçekleri de değişir. Ancak bu haritalar üzerindeki kesir ölçek değişmez. Bundan dolayı yanlış bilgi verir. Ancak çizik ölçeğin boyutu da haritanın büyültme ve küçültme oranında değişeceğinden her zaman doğru bilgi verir.