Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi Islahat Hareketleri

Konusu 'Osmanlı Tarihi' forumundadır ve Demir tarafından 27 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi Islahatları

    Lale Devri(1718–1730)
    Pasarofça antlaşması ile başlayıp Patrona Halil isyanı ile sona eren dönemdir. Devrin padişahı III. Ahmet sadrazamı ise Nevşehirli Damat İbrahim Paşadır.
    1-Avrupa’ya ilk kez geçici elçiler gönderildi.
    2–1727 de Müslümanlar matbaayı kullanmaya başladılar. (Gayrimüslimler Osmanlıda ilk kez 1450 yılında matbaa açmıştır.) İlk basılan evrak Van Kulu Lügatidir. İlk Türk matbaası Sait Mehmet Efendi ve İbrahim Müteferrika tarafından açılmıştır.
    3-Yalova’da kâğıt fabrikası kuruldu.
    4-Yeniçerilerden oluşan itfaiye teşkilatım kuruldu 1720. (Tulumbacılar)
    5-İstanbul’da kumaş ve çini fabrikası kuruldu.
    6-Doğu klasikleri Türkçeye çevrildi.
    7-ilk kez çiçek aşısı uygulandı.
    8-Kütüphaneler açıldı. (En önemlileri III. Ahmet tarafından Topkapı sarayında açılan Enderun kütüphanesi ile Yeni cami kütüphanesidir.)
    9-Her tarafta köşkler saraylar bahçeler yaptırıldı.
    Patronu Halil isyanı çıktı (1730). Sonucunda III. Ahmet tahtan indirildi. Sadrazam öldürüldü, saraylar tahrip edildi. Dönem sona erdi.
    Lale devrinde ilk kez Avrupa usulünde yenilikler yapıldı.


    I.Mahmut Dönemi Islahatları(1730–1754)
    Bu dönemde Fransa’dan gelen Kont do Bonnevale Müslüman olarak Ahmet paşa adını almıştır. Ahmet paşa tarafından topçu ocağı ıslahatları yapılmış humbaracı ocağı kurulmuştur. Kara mühendishanesi (Hendesehane) kuruldu. (1734). Orduda yapılabilecek ıslahatlarla ilgili risaleler hazırlandı. Osmanlı orduları bölük, tabur, alay sistemine göre düzenlendi. Bu ıslahatlar sayesinde 1736–1739 Osmanlı- Avusturya+Rusya savaşlarında başarı sağlandı.


    III. Mustafa Dönemi Islahatları(1757–1774)
    Sadrazam Koca Ragıp Paşa ve Baron Dö Tott tarafından tophane ve topçu ocağı düzenlendi. Tersanelerde ıslahatlar yapıldı. Deniz mühendis hanesi kuruldu. Maliye düzeltilmeye çalışıldı. Temeli iç borçlanmaya dayanan Esham Sistemi getirildi. Fransızca’dan matematik ve astronomi ile ilgili tercümeler yapıldı.

    I.Abdülhamit Dönemi Islahatları (1774–1789)
    Sadrazam Halil Hamit Paşa ve Cezayirli Gazi hasan paşa tarafından ıslahatlar yapıldı. Yeniçeri sayımı yapıldı. Ulufe alım satımı yasaklandı. Lağımcı ve humbaracı ocakları düzenlendi. Sürat topçusu ocağı kuruldu. Denizcilik alanında düzenlemeler yapıldı ( Levent teşkilatı kaldırıldı). İstihkâm okulu açıldı. Yerli malı kullanımı teşvik edildi.

    III. Selim Dönemi Islahatları (1789–1807)
    Bu dönemin ıslahatlarına Nizam-ı Cedit (yeni düzen) adı verilir

    1-Yapılacak ıslahatlar için raporlar hazırlandı.
    2-Avrupa tarzında Nizam-ı Cedit ordusu kuruldu. Bu ordunu ihtiyacını karşılamak için İrad-ı Cedit isimli hazine oluşturuldu. Hesaplarını tutmak için İrad-ı cedit defterdarlığı oluşturuldu.
    3-Avrupa’nın büyük şehirlerine sürekli elçiler gönderildi.(Paris, Londra, Viyana, Berlin)
    4.Kara ve deniz mühendis haneleri modernleştirildi.
    5-Fransa ve İsveç’ten öğretmen askerler getirildi.
    6-Fransızca devletin resmi yabancı dil oldu.
    7-Üsküdar’da Dârü’t-tıbbaati’l-âmire adıyla resmi devlet matbaası kuruldu.
    8-Yerli malı kullanımı teşvik edildi.
    Kabakçı Mustafa isyanı ile tahtan indirilip daha sonra öldürüldü.

    XVIII. yy. Gerileme Dönemi Islahatlarının Genel Özellikleri

    1-Avrupa’nın üstünlüğü kabul edilmiş o yönde ıslahatlar yapılmıştır.
    2-Özellikle askeri alanda ıslahatlar yapılmıştır, bunun sebebi savaşlarda galip gelme düşüncesidir.
    3-Kişilere bağlı kalmıştır.
    4-Islahatlar tam olarak başarılı olamasa da çöküşü gecikmiştir.
    5-Mimaride Rokoko - Barok tarzı Osmanlıya gelmiştir.
    6-Teknik eğitime önem verilmiştir.
    7-Yeniçeri ocağı sebebiyle inkılâplar başarıya ulaşamamıştır.