Protein Sentezi Nedir? Kısaca

Konusu 'Biyoloji' forumundadır ve Chanyeol tarafından 28 Temmuz 2016 başlatılmıştır.

  1. Chanyeol

    Chanyeol Süper moderatör Yönetici

    Protein Sentezi

    Protein sentezi, canlılar aldıklar besinlerdeki büyük moleküller şeklindeki proteinleri sindirim yoluyla parçalar. Burada açığa çıkan birim maddeler yani amino asitler ise, hücrelerin içine alınır. DNA şifresine uygun şekilde tekrar dizilirler. Bu sayede vücuda uygun olacak protein şekline getirilirler. Buna protein sentezi adı verilir. Proteinleri meydana getiren amino asitlerin dizilişi ve sayısı, bununla alakalı olan şifreyi taşıyan DNA molekülünü meydana getiren nükleotitlerin sayısına ve dizilişine bağlı olur. Hücrelerde bulunan amino asit sayısı yirmi adettir. Bir bölümü hücrenin kendisi tarafından sentezlenen amino asitlerin bir bölümü de dışarıdan alınır. Bunlar temel amino asitler olarak tanımlanır. Proteinlerde amino asitlerin farklı sayı ve dizilişleriyle peptit bağlarıyla bağlanması neticesinde oluşur. Hücrelerdeki genetik şifrenin işlerlik kazanması ise, RNA molekül grubu sayesinde olur.


    Protein sentezi nasıl olur?

    tRNA molekülleri sitoplazma içinde serbest durumda olan amino asitleri uygun uca bağlar ve mRNA durumuna getirirler. tRNA molekülündeki kodonlara uyan nükleoitleri taşıma görevini üstlenen üçerli nükleotit grupları ise antikodon olarak tanımlanır. Antikodon ve kodonlar ile nükleotitler arasında kurulacak zayıf hidrojen bağlarıyla tRNA moleküllerini belirli bir sırayla dizer. Bu durum ise taşımış oldukları amino asitlerin kodonlarla anlatılan şekilde sıralanmasını sağlar. Bu olayın geçtiği yer ribozomlardır.

    Protein sentezinde amino asitlerin aktifleşmesi

    tRNA ya amino asitlerin bağlanması için aktifleşmesi gerekmektedir. Bu ATP moleküllerinin amino asitlere fosfat grubuyla bağlanması sonucunda olur. Fosfat bağlanması ise, amino acil sentetaz enzimi sayesinde olur. Aktif hale gelen amino asit ise tRNA nın uygun olan ucuna bağlanır. Yani protein sentezinin olması için bazı aşamaların meydana gelmesi gerekir. Protein sentezindeki aşamalar ise sırayla;

    Transkripsiyon (Yazılma): DNA molekülünden verilen genetik bilgi mRNA diline çevrilir. Meydana gelen mRNA dizisi ise sitoplazmaya geçerler ve ribozomlarda alt birimleriyle bu diziye tutunur.

    Translasyon (Okunma): DNA tarafından verilen genetik şifreye uygun şekilde amino asitlerin dizilmesi aşamasıdır. Amino asitlerin taşındığı tRNA moleküllerinin ribozomlara bağlanması büyük alt birimleri yardımıyla olur. Bunda iki nükleotit dizisinin arasındaki zayıf hidrojen bağları etkili olur. Bu sayede ribozomlar mRNA molekülü üzerinden kayar, mRNA kodonlarına uyacak antikodonları taşıyan tRNA molekülleri de kodonların sırasına göre, ribozomlara tutunmaya başlar. Birlikte getirdikleri amino asitlerde belirli bir sırayla dizilir ve kendi aralarında peptit bağları meydana gelmeye başlar. Bu sayede protein yapımı gerçekleşmiş olur.