Selçuklular Döneminde Kültür ve Uygarlık

Konusu 'Ödevmatik' forumundadır ve Nehir tarafından 14 Eylül 2013 başlatılmıştır.

  1. Selçuklularda Kültür ve Uygarlık

    Devlet Yönetimi
    Büyük Selçuklu Devleti'nin başında büyük sultan bulunurdu ve yanında Melikşah döneminde Vezir Nizamülmülk tarafından kurulmuş olan Divan bulunmaktaydı. Divan'ın başkanlığını vezir yapmaktaydı.

    Ülke toprakları eyaletlere ayrılmış ve bu eyaletlere Selçuklu hanedanına mensup veliahtlar atanmıştı. Bu veliahtlara Melik, onları yönetim ve askerlik alanlarında yetiştirenlere de Atabey denirdi. Bu atabeylerin meliklerin zaaflarından yararlanarak eyaletlerde güçlendikleri ve devletin siyasi otoritesini bozdukları görülür.

    Ordu
    Selçuklu ordusunun temelini İkta Orduları (Tımarlı Sipahiler) oluşturmaktaydı. Eyalet askerleri durumundaki İkta Orduları savaş dışındaki zamanlarda üretimle uğraşır, savaş zamanında orduya katılırdı.

    Merkezde sultanın yanındaki orduya ise Gula-man-ı Saray (Kapıkulu Ordusu) denirdi. Türkmenlerden oluşan bu ordu maaşlıydı. Gulamhanelerde askerler devşirme usulüyle yetiştirilirdi.

    Bu iki ordunun dışında sınırlarda yaşayan Türkmen boylarıyla bağlı beyliklerin askerî birlikleri de yardımcı kuvvetler olarak görev yaparlardı.

    Toprak
    Ülke toprakları Has, ikta ve Haraci olmak üzere bölümlere ayrılmıştı. Has toprakları sultana ve yakınlarına aitti. İkta Toprakları ise önemli devlet görevlilerine asker yetiştirmeleri karşılığında veriliyordu. Haraci topraklarda da gayrimüslimler yaşıyordu.

    Sosyal Hayat
    Selçuklu toplumunda sosyal dayanışma vardı. Herkese hizmet veren sosyal kurumlar oluşturulmuştu. Vakıflar halka hizmet eden bir kurum olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca esnafların kendi aralarında dayanışma kurmak için oluşturdukları Lonca Teşkilatı da Selçuklularla birlikte ortaya çıkmıştır.

    EkonomiBüyük Selçukluların ekonomileri ticaret ve gümrük gelirlerine dayanıyordu. Ayrıca Müslüman halktan alınan öşür, Hıristjyanlardan alınan haraç ve askerlikten muaf tutulmak için alınan cizye vergileri de diğer gelir kaynaklarıdır. Bunun dışında ganimetler de önemli bir yer tutmaktaydı.

    Bilim - Sanat
    Dünya Tarihînin ilk üniversitesi Selçuklular tarafından Bağdat'ta açılan Nizamiye Medresesi'dir. ilk Selçuklu medresesini ise Tuğrul Bey Nişabur'da hizmete sokmuştur. İlk Nizamiye Medresesi ise Alparslan döneminde Nizamülmülk tarafından Bağdat'ta açılmıştır. Nizamiye Medresesi'nde dinî bilimlerin yanı sıra pozitif bilimlerde de eğitim verilmekteydi.
    Tıp eğitiminin hastanelerde, astronomi eğitiminin rasathanelerde verildiği Selçuklularda Niza-mülmülk'ün yazdığı Siyasetname adlı kitap devlet yönetimi hakkında önemli bilgiler vermektedir.