Takometre nedir ne işe yarar

Konusu 'Bilgi bankası' forumundadır ve Lavinia tarafından 14 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. Takometre hakkında bilgi

    Takometre, krank milinin dakikadaki devir sayısını gösterecek biçimde ayarlanarak, çeşitli viteslerde devir/dakika sayısıyla motorun çalışma hızını ortaya çıkarır. Özellikle yarış otomobillerinde, çok vitesli büyük ticari taşıtlarda ve motordan en yüksek verimi elde etmek isteyen amatör sürücülerin otomobillerinde gereklidir.

    İlk takometreler mekanik olarak, kilometre saatine benzer bir yöntemle çalışırlardı.
    Sonradan, elektronikteki gelişmeler sonucu, ateşleme sisteminden gelen sinyallerle çalışan elektronik takometreler yapıldı.

    Takometrelerin birçok türü ve bunların farklı çalışma ilkeleri vardır. Aşağıda, takometrelerde kullanılan dört temel yöntem, anlatılmaktadır.
    Bobinli ateşlemeli takometre: Bobinli ateşlemeli ya da orijinal sinyalli takometre, otomobillerde kullanılır. Platinle alçak gerilim devresinde oluşturulan gerilimle çalışır. Platinin hareketini de, distribütörün kam mili sağlar. Alçak gerilim sargısındaki akım değişikliği, bujilere gönderilen yüksek gerilimi oluşturur. Bütün içten yanmalı motorlarda, bu ateşleme gerilimlerinin sayısı, motorun hızıyla doğru orantılıdır ve takometreyi çalıştırmada kullanılabilir.

    Bunu sağlamak için, transformatör ilkesinden yararlanılır.
    Birincil sargı, alçak gerilim kablosundan oluşturulur. Aygıtın arkasında bulunan bu bobin, üstüne ince yüksek gerilim bobini sarılan transformatör çekirdeğinin yuvasına yerleştirilir. Küçük indüksiyon gerilimini algılayan ikinci bobin, bunu şiddetlendirerek, gösterge tablosundaki tetikleme devresine gönderir. Platinden gelen gerilimin özel biçiminden ötürü tetikleme devresi, bu tür giriş gerilimlerinden etkilenecek biçimde yapılır. Devre gerilimlerinin frekansını yeni bir gerlime dönüştürerek, bu yeni gerilimi, döner bobinli bir ölçme.aygıtına iletir.Söz konusu aygıt, aracın gösterge tablosunda bulunan devir saatidir. Devir sayısını doğrudan okuyabilmek için, aygıtın yüzü volt cinsinden değil, devir/dakika olarak derecelere bölünmüştür. Aracın silindir sayısı ne kadar çoksa, oluşan gerilim sayısı da o kadar artacağından, takometreler, silindir sayısına göre yapılır.

    Takometredeki elektronik parçalar için gerekli olan besleme gerilimi, kontak anahtarı yoluyla aküden sağlanır.
    Bu gerilim değişiklikler gösterdiğinden, gerilimi değişmez tutan devrelerden yararlanılır. Aygıtın hassas ayarı, döner bobinli ölçü aygıtının direnci ayarlanarak tamamlanır.
    Araç üreticilerinin kullandığı yeni bir takometre modelinde (bloklama osilatörlü). birincil sargı olarak takometrenin gövdesinden yararlanılmış, böylece aygıtın takılıp çıkarılması son derece kolaylaşmıştır.
    Transistorlu ve kapasitif deşarjlı ateşleme sistemleriyle, ateşleme özellikleri ve motorun verimi artırılmış, alçak gerilim devresi akımı da birkaç miliampe-re düşürülmüştür. Bunun sonucunda değişen gerilim biçimi, akımla tetiklenen takometrelerde bu gerilimin etkisiz kalmasına yolaçmış ve gerilimi bobinin platin ucundan ölçmek için yeni bir devre geliştirme gereksinimi doğmuştur. Günümüzde taşıtlarda kullanılan takometreler çoğunlukla bu türdendir.

    İndüksiyonlu takometre:
    Bu model, elektrikli ateşleme devresi bulunmayan DİZEL MOTORU'nda kullanılır.
    İndüksiyonlu takometre, magnetik bir alıcı kafa yardımıyla dönme hızını ölçer. Alıcının yakınından demirli bir cisim geçtiği zaman, magnetik alıcı devresinin relüktansı değişir. Böylece oluşan elektromotor kuvvet (EMK) ya da alıcı kafada oluşan gerilimler, takometreye iletilir. Bu aygıt da aracın 12 ya da 24 voltluk akü sistemine bağlıdır. Her devirde alıcının önünden geçen eşit aralıklı demir çıkıntıların sayısı, aygıt şaftının motor şaftının dönme hızına oranına göre değişir.

    Kendinden beslemeli takometre:
    Bazı yapımcıların araçlara taktıkları bu aygıtlar, artık kullanılmamaktadır. Aygıtta motora bağlı bir jeneratör, alternatif gerilim oluşturur. Gerilimin frekansı, şaftın dönüş hızına bağlı olarak değişir. Sonradan doğru gerilime dönüştürülen bu gerilimle, takometre üstünde gerilim ile motor hızı arasında doğrudan bağlantı sağlanır.

    Yüksek gerilimli takometre:
    Özellikle deniz motorlarında kullanılan bu aygıtlarda, yüksek gerilim kablosundan yararlanılır. Her buji kablosunun çevresine sarılan kılıflı tetikleme kablosu, yüksek gerilimi algılar. Böylece, ateşleme sistemi hangi türden olursa olsun, takometre etkili biçimde çalışır.