Tanzimat döneminde şiir özellikleri

Konusu 'Kısa Özet Bilgiler' forumundadır ve Ayaz tarafından 8 Eylül 2014 başlatılmıştır.

  1. Tanzimat döneminde şiir hakkında bilgi

    Tanzimat sanatçıları halkı aydınlatma ve eğitme çabası içindedirler. Hak, adalet, hürriyet, kanun, eşitlik gibi yeni kavramları halka aktarmaya çalışmışlardır. Toplum için sanat düşüncesine uygun eserler vermişlerdir. Tanzimat dönemi şiirinin şekillenmesinde batı edebiyatından yapılan şiir çevirileri etkili olmuştur. Bu çevirilerle şiirin yapısı üzerinde uygulanmaya çalışılan değişik denemeler, bir yeniliğin işaretleri olmuştur. Şinasi Tercüme-i Manzume’ye topladığı şiirleri Racine, Lamartine, Gilbert, Fenolon gibi şairlerden çevirmiştir.

    Şinasi bu çevirilerde şekil ve kafiye örgüsü bakımından yenilikleri denemiştir. Bu şiirlerde “sade dil” göze çarpar. 19. Yüzyılın ikinci yarısından sonra Türk şiirinde yavaş yavaş bir yenilik ve değişme havası başlar. Ancak şiirdeki değişim çok yavaş olmuştur. Tanzimat birinci dönem sanatçılarından olan Ziya Paşa ve Namık Kemal, Divan edebiyatını eleştirmişlerdir. Birinci dönem Tanzimat edebiyatı sanatçılarında şiir dilinin anlaşılır olması görüşü vardır. Halkın kolaylıkla anlayabileceği bir dil oluşturma düşüncesi, şiir dilinin de sadeleşmesi gerçeğini ortaya çıkarmıştır. Edebî sanatlardan arınmış, kuru bir anlatımın olduğu, düşünce ağırlıklı şiir denemeleri yapılmıştır. Bu konuda Şinasi öncülük etmiştir.

    Tanzimat’ın birinci döneminde şirin biçimi konusunda birtakım arayışlar olmuştur. Ancak bu dönemde yaygın olan nazım biçimleri Divan şiirine aittir. Birinci dönem Tanzimat şairleri kaside, gazel, terkib-i bent , terci-i bent, murabba gibi nazım biçimlerini kullanmışlardır. Ancak bu nazım biçimleriyle yazılan şiirler içerikleri açısından Divan şiirinden odukça farklıdır. Namık Kemal “hürriyet” konusunu “Hürriyet Kasidesi”nde işler.

    Birinci dönem Tanzimat şiirinde yaygın biçimde kullanılan ölçü aruzdur. Ancak çok az sayıda da olsa hece ölçüsü ile yazılmış şiirler vardır. Ziya paşa’nın bazı şiirleri ile Namık Kemal’in Tiyatrolarındaki bazı nazım parçaları bunlar arasında sayılabilir.

    Şiirlerinde yaygın olarak Divan Edebiyatı nazım şekillerini kullanmışlardır. Divan şiirinde gazelde, kasidede, hangi konuların işleneceği bellidir. Ancak Tanzimatçılar Divan şiiri nazım biçimleriyle yazdıkları şiirlerinde hürriyet, uygarlık, hak, kanun, adalet, eşitlik, vatan gibi siyasal ve toplumsal yönü olan kavramları işlemişlerdir. Dönemin siyasal ve sosyal sorunlarını edebiyatın özellikle de şiirin konuları arasına sokmuşlardır.