Toplumların Sağlık Düzeylerinin Belirlenmesi ve Karşılaştırılması

Konusu 'Sağlıklı Yaşam' forumundadır ve Elif tarafından 17 Nisan 2014 başlatılmıştır.

  1. Elif

    Elif Yönetici Admin

    Bir toplumun ya da bir ülkenin sağlık düzeyi nasıl belirlenebilir? Sağlık düzeyinin belirlenmesi için hangi sayısal değerlere gereksinim vardır?

    Sağlık düzeyinin belirlenmesinde kullanılan sayısal değerlerinden biri ülkedeki insanların ortalama yaşam süresidir. Sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi vesağlık sorunlarının çözümüne yönelik planlar yapılabilmesi için sağlık düzeyinin sayısal olarak ölçülmesi gerekir. Bu amaçla kullanılan sayısal değerlere sağlık ölçütleri ya da sağlık göstergeleri ismi verilir. Sağlık göstergeleri; toplumlar, bölgeler ve ülkeler arasında karşılaştırmalar yapmaya imkan sağlar. Sağlık göstergeleri düzenli tutulan kayıtlarla elde edilir. Bir ülkedeki başlıca sağlık göstergelerini sırasıyla açıklayalım. Bu oranlar, ülke geneli için olabileceği gibi bölge, il, ilçe vb. için de hesaplanabilir. Kaba doğum hızı, bir ülkede, bir yıldaki toplam canlı doğum sayısının yıl ortasındaki nüfusa bölümünün bin katıdır. Aile planlaması uygulamalarının düzenli yapıldığı gelişmiş ülkelerdeki kaba doğum hızı, gelişmemiş toplumlara göre daha düşüktür.

    Kaba ölüm hızı, bir ülkede, bir yılda meydana gelen ölüm sayısının, yıl ortasındaki nüfusa bölümünün bin katıdır. Sağlık hizmetlerinden tam yararlanan insanların yaşadığı bir ülkede yaşam süresi ile kaba ölüm hızı arasında ters orantı vardır.

    Ana ölüm hızı, bir ülkede, bir yıl içinde gebelik, doğum ve lohusalık sebebiyle meydana gelen 15-49 yaş arası kadın ölümleri sayısının, aynı yıldaki canlı doğum sayısına bölümünün bin katıdır.

    Bebek ölüm hızı, bir ülkede, her yıl içinde canlı doğup 365 gününü tamamlamadan ölen bebek sayısının, o yıl içinde meydana gelen canlı doğum sayısına bölümünün bin katıdır. Az gelişmiş ülkelerde bu oran gelişmiş ülkelere göre yüksektir.

    Ana ve çocuk sağlığı hizmetleri birbiriyle yakından ilgilidir. Ana ve bebek ölüm hızları, ülkelerin sağlık düzeylerini karşılaştırmak için en sık kullanılan göstergelerdendir. Sağlık hizmetleri, toplumun her kesimine ulaştıkça ve aile planlaması yaygınlaştıkça bu oranlar giderek azalır. Bebeklere uygulanan koruyucu tedavilerin yaygınlaşması bebek ölümlerini azaltacaktır.

    Nüfus artış hızı, bir ülkede, bir yıl içinde meydana gelen canlı doğumların sayısından, ölümlerin sayısının çıkarılması ile bulunan sayının yıl ortasındaki nüfusa bölümünün bin katıdır. Gelişmiş ülkelerde nüfus artış oranı oldukça düşüktür.
    Beklenen yaşam süresi, bir ülkedeki insanların ortalama yaşam süresi hesaplanarak bulunur. Genellikle yaşanan coğrafyaya ve cinsiyete göre ayrı ayrı hesaplanır.

    Sağlık göstergeleri, bir ülkenin değişik bölgelerinin ya da farklı ülkelerin birbirleriyle karşılaştırılmasına olanak sağlar.