Tortul Kayaçlar Hakkında Kısa Bilgi

Konusu 'Kısa Özet Bilgiler' forumundadır ve Nehir tarafından 1 Kasım 2014 başlatılmıştır.

  1. Tortul Kayaçlar Hakkında Bilgi Kısaca

    Tortul kayaçlar dünyada bir sürü görülen kayaçlardır . Yer yüzeyinin tahmini olarak % 75’i tortul kayaçlardan müteşekkildir . Yerkabuğunun ise % 8 kadarını oluştururlar . Bunlar çoğunlukla tabakalı olarak bulunurlar ve içerlerinde organizma kalıntıları ( fosil ) ihtiva ederler . Tortul kayaçların büyük bir bölümü harici etmen ve aşamalar açısından yeryüzünün aşındırılması ve oluşan farklı büyüklükteki unsurların taşınarak çukur sahalarda ( göl , deniz ve okyanus tabanları benzeri ) biriktirilmesi sonucu oluşmuşlardır . Bu olaya genel manada tortullaşma ( sedimentasyon ) denir . Biriken unsurlar önceleri boşluklu gevşek bir yapıya sahiptirler . Ancak zamanla sıkışıp sertleşirler . Diajenez ismi verilen bu olayda basınç ve çimentolaşma esas rolü oynarlar . Ciddi Manada , bir birikme sahasında , sonradan biriken unsurlar öncekiler üstünde ağırlıkları vasıtasıyla basınç yaparlar . Bu basınç sonucu unsurlar , aralarındaki boşlukların küçülmesi ve büyük ölçüde ortadan kalkmasıyla sıkışır ve sertleşirler .

    imentolaşmada ise , unsurlar arasındaki boşlukları dolduran suların içerisinde yer alan erimiş ya da asılı haldeki maddeler kristalleşerek ya da çökelerek unsurları birbirine bağlarlar . Tortul depoların ya da kayaçların oluştukları ortamlar yerden yere değişiklikler gösterirler . Bir tortul kayacın oluştuğu ortam şartlarının bütününe fasiyes denir . Tortul kayaçlar bu ortam şartlarını gerek fiziksel ve kimyasal nitelikleri ile ve gerekse içerdikleri hayvan ve bitki fosilleriyle aksettirirler . Bu ise onların oluştukları devredeki ortam gerekliliği hakkında bilgi edinmemizi olanağı sağlar .

    Tortul Kayaç Türlerine Örnekler

    BAŞLICA TORTUL KAYAÇLAR
    1- MEKANİK (KIRINTILI) TORTUL KAYAÇLAR
    a- Çimentosuz Tortul Kayaçlar
    – Bloklar ve Çakıllar
    – Kumlar
    – Siltler
    – Killer
    – Lös
    b- Çimentolu Tortul Kayaçlar
    – Konglomera
    – Kumtaşı
    – Silttaşı
    – Kiltaşı
    – Çamurtaşı
    – Arjilit
    – Şeyl
    – Arkoz
    – Grovak
    – Detritik Kalker
    2- ORGANİK TORTUL KAYAÇLAR
    a- Silisli Organik Kayaçlar
    – Diatomit
    – Radyolarit
    – Spongolit
    b- Karbonatlı Organik Kayaçlar
    – Tebeşir
    – Resif Kalkeri
    – Foraminiferli Kalker
    – Lümaşel
    c- Bitümlü Organik Kayaçlar
    – Turba
    – Linyit
    – Taş Kömürü
    – Antrasit
    – Asfaltit
    3- KİMYASAL TORTUL KAYAÇLAR
    a- Karbonatlı Kimyasal Kayaçlar
    – Kalker
    – Dolomit
    – Marn
    – Traverten
    – Oolitik Kalker
    b- Evaporitler
    – Jips
    – Anhidrit
    – Kaya Tuzu
    c- Silisli Kimyasal Kayaçlar
    – Sileks
    – Gayzerit
    – Çört
    – Filint
    – Jasp