Tsunami nedir nasıl meydana gelir

Konusu 'Öğrenci Web' forumundadır ve Nehir tarafından 1 Temmuz 2014 başlatılmıştır.

  1. Tsunami nedir nasıl oluşur

    Tsunami , tarih süresince can ve mal kaybı konusunda mühim etkileri kalan doğal bir afettir . Sahil bölgelerinde nüfus arttıkça tsunamilerin yol açtığı can kaybı da yeryüzünde artmaktadır . Anadolu çevresindeki denizlerde tarih süresince tsunamilerin oluştuğu bilinmektedir

    Japonca’da ” Liman Dalgası ” manasına iştirak eden ” Tsunami ” sözcüğü okyanus veya denizlerin dibinde ortaya iştirak eden zelzele , volkan patlaması ve bunlara bağımlı çökmesi , zemin kaymaları bunun için benzer tektonik olaylar sonucu denize geçtiğimiz enerji sebebiyle ortaya iştirak eden uzun salınımlı dev deniz dalgasına tsunami denir . 1896 senesinde Japonya’da 21000 şahsın ölümüne yol açan Büyük Melji Tsunamisi sonrasında dünyaya yaptıkları bağış çağrısı içerisinde bulunan Tsunami sözcüğü , bu tarihten bu yana dünya dilleri literatürüne girmiştir .
    Tsunami , Pasifik Okyanusunda çok sık sık öte okyanus ve denizlerde seyrek görülür . Okyanus kabuğunun kırılması sonucu ortaya iştirak eden tsunami , okyanus açıklarında bir insan boyundan daha yüksekliğe çıkabilir ve dalga boyu yüzlerce kilometre büyüklüğünde olabilir . Tsunaminin diğer gel – git veya dalgalarından farkı , su zerreciklerinin sürüklenmesi sonucu hareket kazanmasıdır . Tsunamiden farklı olarak kapalı havzalarda , körfezlerde , göllerde , rüzgar veya depremlerde ortaya çıkmış olan periyotlu dalgalar ” salınım ” olarak adlandırılır .
    Salınımın tsunamiden farkı;
    Tsunmai; anında ve 4 – 5 dalgadan oluşur ve kısa zamanda etkisini kaybeder . Salınım ise tsunamiye göre daha geç , ayrıyeten birden çok dalgadan oluşur ve daha uzun süre etkilidir .
    Tsunamiler oluşum sırasında 3 Aşamadan geçer;
    1 . Oluşum Evresi: Okyanus tabanındaki yer kabuğu kırılarak zelzele oluşur . Bunun sonucu olarak okyanus veya deniz suyunun dengesi bozulur ve su kütlesi karıştırılır .
    2 . Yayılma Evresi: Ortaya Iştirak Eden dalgalar açık denizlerden kıyılara dosdoğru süratle yayılır .
    3 . Sel – Tufan Evresi: Karalar , kıyılardaki yerleşim alanları , tesisler , limanlar su altında kalır .
    Deniz kıyısında hissedilen depremden bir sonra tsunami olma ihtimali her an vardır . tsunaminin ilk tesiri deniz suyunun ağır ağır bir metre civarında yükselmesi ve çökmesi ile belli olabilir . Bu dalga sonrakilerin habercisidir . Yıkıcı dalgalardan bir önce okyanus veya denizden iştirak eden gök gürültüsü veya uçak sesini andıran bir uğultu duyulabilir . Bu durumda;
    - Kıyıdan anında uzaklaşmak gerekir .
    - Teknede bulunanlar kıyıdan uzarlaşarak , açık denizlere giderek dalganın etkisinden kurtulabilir .
    - Karadakiler denizden uzaklaşmalıdır .
    - Tsunami kıyıdaki meraklıları ve olayı izlemek isteyenleri daha çok vurmaktadır . Meraklılar tsunamiyi izlerken ansızın bizzat kendilerini sürüklenirken tsunaminin ortasında bulabilirler