Tümleç Nedir Çeşitleri

Konusu 'Türkçe edebiyat' forumundadır ve Elif tarafından 9 Nisan 2012 başlatılmıştır.

  1. Elif

    Elif Yönetici Admin

    Tümleç nedir ve tümleç çeşitleri


    Tümleç cümlenin yardımcı ögelerindendir.Cümlede tümleç kendi arasında 3 grupta incelenir. Tümleç çeşitleri Dolaylı Tümleç, Zarf Tümleci ve Edat Tümleci'dir.Cümlenin öğelerinden biri olan tümleç yüklemin yöneldiği - bulunduğu - çıktığı durumu gösterir.

    Dolaylı Tümleç

    Yükleme –e, -de,-den hal eklerinden birini alarak sorulan sorulara cevap veren sözcüklere veya sözcük öbeklerine dolaylı tümleç denir. Yani soru ve cevapların aynı ekleri alması gerekir. Dolaylı tümleci diğer öğelerden ayıran özellik budur. Cümlede dolaylı tümleci bulmak için özneyle birlikte yükleme "nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden" soruları sorulur.

    "-den" eki cümlede "niçin" anlamı veriyorsa, dolaylı tümleç değildir. Bu şekilde olursa "-den" eki alan sözcük ya da sözcük grubu zarf tümleci olur.

    Zarf Tümleci
    Yüklemin zamanını , durumunu , miktarını , yönünü , koşulunu vs bildiren ögelere Zarf Tümleci denir.Bunların her biri farklı bir soruyla sorulur "ne zaman , nasıl , ne kadar , nereye , hangi takdirde vb..

    Edat Tümleci


    Yüklemin ne ile, kimin ile, hangi amaçla, yapıldığını gösteren söz öbeklerine edat tümleci denir.

    Tümleç örnekler

    • Korkudan kızın dili tutulmuştu. -niçin dili tutuldu? korkudan (belirteç "zarf" tümleci)
    • Babasıyla kavga ettiğinden eve uğramıyor. -niçin eve uğramıyor? "babasıyla kavga ettiğinden" (belirteç tümleci)
    • Birazdan hava kararacak. -ne zaman hava kararacak? birazdan (zarf tümleci)
    • Yaz akşamlarında yıldızları seyrederdik. - ne zaman yıldızları seyrederdik? yaz akşamlarında
    • Denize yüzmeye gidiyorum. - denize neden gidiyorsun? yüzmeye (zarf tümleci) nereye gidiyorsun? denize dolaylı tümleç
    • Ailesine yürekten bağlıydı. - nasıl bağlıydı? yürekten zarf tümleci, kime bağlıydı? ailesine dolaylı tümleç