Ünsüz Yumuşaması nedir örnekler

Konusu 'Ödevmatik' forumundadır ve Ayaz tarafından 14 Eylül 2013 başlatılmıştır.

  1. Ünsüz Yumuşaması nedir

    “p, ç, t, k” seslerinden biri ile biten Türkçe veya yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler (yapım veya çekim eki) getirilince, kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar ve “b, c, d, g, ğ” ye dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması denir. Hatta “g” nin “ğ” ye dönüştüğü de görülür:

    Örnekler:
    ağaç→ağaca, çocuk→çocuğu, senet→senedin
    dolap→dolabın, ekmek→ekmeği, kitap→kitabım
    tüfek→tüfeği, diyalog→diyaloğu
    almak→almağa

    Bu daha çok sert ünsüzün iki ünlü arasında kalmasının sonucudur, ama kelime sonunda iki ünsüz bulunduğunda da yumuşama görülmektedir. Öyleyse bu yumuşama tamamen sert ünsüzden sonra gelen ünlüyle ilgilidir:

    Örnekler:
    borç→borcum, kalp→kalbi, kurt→kurdun, denk→dengim, renk→rengi, kepenk→kepengi

    Sanat, millet, devlet, ahlâk, cumhuriyet, evrak, hukuk, sepet gibi bazı yabancı kelimelerde yumuşama olmaz:

    Örnekler:
    ahlâkım, merakımı, anketin, sanatı, millete, devletin, sürati, hakikatin, tazyiki, hukukun

    Sert ünsüzle biten özel isimlerde meydana gelen yumuşama yazıda gösterilmez, telâffuzdan anlaşılır:

    Örnekler:
    Gemlik’e (okunuşu: gemliğe), Ahmet’i (okunuşu: ahmedi)

    Yumuşama, tek heceli kelimelerde bazen görülse de genellikle yoktur:

    Örnekler:
    ip-e, suç-u, et-e, ak-ı, at-a, ok-u, aç-ı, tok-a, alt-ında, birik-en, acık-an, lig-in, org-um
    cep→ceb-i, kap→kab-ı, çok→çoğ-u, taç→tac-ı, yurt→yurd-u