Uygur Edebiyatı Hakkında Bilgi

Konusu 'Türkçe edebiyat' forumundadır ve Elif tarafından 23 Mayıs 2013 başlatılmıştır.

  1. Elif

    Elif Yönetici Admin

    Uygurlar, ilk devirlerde Gök-Türk alfabesini kullanmışlardır. Bu yazı ile taş üzerine yazılmış kitabeleri olduğu gibi, kağıt üzerine yazılmış eserleri de vardır. Moyun Çur Han'a ait olan kitabe, Gök-Türk alfabesi ile yazılmıştır ve üçüncü Orhun kitabesi adı verilen kitabe ise Bügü Han'a aittir.Uygurlar,bundan sonra kendilerine mahsus bir uygur alfabesi meydana getirmişler ve artık eserlerinin önemli bir kısmını bu alfabe ile yazmışlardır.Bu yazı daha sonra Moğol ve Mançu yazısına da esas teşkil etmiştir.Sayısı, yirmiye daha çıkamayan bu alfabe ile Türk dilinin bütün seslerini yazmak mümkün değil ise de,Türkçe'yi bilen birisi için, bu bir mani teşkil etmediğinden bu yazı ihtiyacı karşılayabilmiştir. Gök-Türk yazısı, zamanla yerini Uygur alfabesine bırakmış olduğu için, bunu sadece uygurlar kullanmamış, Asya'nın diğer sahalarındaki Türkler arasında da yayılmıştır. İslamiyetten sonra da, bu yazı bırakılmamış, bir çok İslami eser, bu yazı ile yazılmıştır.Osmanlılar da ilk zamanlarda bu yazıyı biliyordu.İbn Arabi Şah'ın Osmanlı şehzadelerine, uygur harfleriyle yazılmış fermanı vardır.Uygurlar, sogd alfabesini de kullanmışlardır.Uygur alfabesi Sogd alfabesinden çıktığına ve Uygurların ayrıca Sogd alfabesini de kullandığına göre, Uygurlar Göktürk alfabesinden sonra,sogd alfabesini almışlar, sonra bu alfabeden kendilerine mahsus harfler vücuda getirmişlerdir. Bügü Hanın kitabesinde Göktürk harfleri kullanılmış olduğu gibi, sogd alfabesi ile de yazılmış bir metine tesadüf etmekteyiz. Uygurlar,Mani dinini kabul ettikten sonra, Mani yazısını da almışlar. Bu yazı ile yazılmış eserler de bırakışlardır. Yine bu kavmin, Brahmi adı verilen Hint alfabesini de kullanmış olduğunu görmekteyiz.
    Webokur.net​