Yaban Mersininin Faydaları ve Kullanımı

Konusu 'Bitkisel Tedavi' forumundadır ve Nehir tarafından 16 Ocak 2014 başlatılmıştır.

  1. Yaban Mersininin Faydaları Nelerdir

    Kurutulmuş olarak her mevsim, taze olarak ise sonbahar ile birlikte bulabileceğiniz mavi-siyah renkli, eşsiz meyve yaban mersini; vücudumuzdaki neredeyse tüm sistemlerde etkisi bulunan, kanser oluşumunu engellemeye yardımcı, çok iyi bir vitamin ve antioksidan kaynağıdır.


    Uzun yıllardan beri başta Amerika olmak üzere birçok ülkede, ülkemizde ise Karadeniz bölgesinde, özellikle Rize de üretimi yapılmaktadır. İngilizce ismi blueberry olan yaban mersini, yetiştirildiği bölgelerde likapa, kaskanaka, çalı çileği, çay üzümü veya çoban üzümü gibi farklı isimlerle de anılmaktadır. Dilimizde tam karşılığı henüz bulunamamış olan cranberry ise sıklıkla yaban mersini ile karıştırılan, yaban mersini ile aynı aileden gelen farklı bir meyvedir. Rengi kızılımsı, tadı ise acıdır.
    Yaban mersininin yapısında etken madde olarak antosiyanidinler, tanenler, alkoloidler, polifenoller ve glikozitler bulunur. Antioksidan etkiye sahip antosiyonidinler, C vitamini, E vitamini ve beta-karoten(A vitaminin öncü maddesi), kansere karşı savaşan ellagic asit, kan şekeri ve kan kolesterolünün dengelenmesinde önemli etkiye sahip lifler ve pektini içerir, sodyum içermez.
    Vücudumuz enerji üretebilmek için oksijene ihtiyaç duyar. Oksijen kullanıldıktan sonra serbest radikaller denilen vücut için zararlı son ürünler oluşur. Bunlar vücudumuzda değişiklikler yaratarak kanser gibi çeşitli sorunlara neden olur. Antioksidanlar, vücutta serbest radikallerin oluşumunu engelleyici bileşiklerdir. Yaban mersini, kuvvetli antioksidan özellik gösteren antosiyanidinler, C vitamini, E vitamini ve beta karoten içerir. Bunlar bağışıklık sistemimizi güçlendirir, serbest radikalleri etkisiz hale getirerek tümör oluşumunun önlenmesine, var olan tümörlerin ve kanserli hücrelerin büyümesinin engellenmesine yardımcı olur.
    Serbest radikaller, dokularda hasarlara ve hücre ölümlerine neden olabilir. Yaşlanma da organlarda oluşan yapısal ve işlevsel bozuklukları takiben oluşmaktadır. Yaban mersini, güçlü bir serbest radikal toplayıcısı ve dokuların hasara uğramasınının gecikmesine destek olabilen melatonin hormonunun salgılanmasının ayarlanmasında etkiye sahiptir. Melatonin hormonu, yaşlanmaya ve hücre ölümlerine neden olan serbest radikallerin yapısını bozarak yaşlanma karşıtı etki gösterir. Ayrıca uykuyu düzenleyerek vücudun 24 saatlik ritminden sorumludur.
    Yaban mersini; zayıf kılcal damarları güçlendirerek, damarlarda yağ birikimini ve yağlı bileşiklerin vücuttan atılmasını sağlayarak kalp damar sağlığı üzerine olumlu etki yaratır. Varis, hemoroid, romatizmal ağrılar, damar tıkanıklığı, damar sertliği, akciğer amfizemi ve eklem romatizmasına da iyi gelmektedir.
    Damar sistemi ve böbreklerdeki oksidatif stres kardiyovasküler hastalıklar için temel risk faktörü olan hipertansiyona katkıda bulunur. Yaban mersini ile zenginleştirilmiş diyetlerle beslenmek hipertansiyona bağlı oluşan felce yatkınlığı bulunan kişilerde hipertansiyon gelişimini yavaşlatır. Kanadada yapılan bir çalışmada, yaban mersini ilaveli olarak beslenen farelerde proteinüri ve böbrek nitritleri gibi böbrek oksidatif stres göstergelerinin azaldığı saptanmıştır.
    Yaban mersini suyu, idrar yolları enfeksiyonlarının önlenmesinde yararlıdır. Yapılan bir çalışmada günlük 300ml yaban mersini suyunun bakteriüri(idrarda bakteri bulunması) ve piyüri(idrarda irin bulunması) sıklığını %42 azalttığı, piyüri ve bakteriüriye %72 oranında direnç kazandırdığı görülmüştür. Cranberry nin de bakteriüriyi azalttığına dair çalışmalar mevcuttur.
    Yaban mersininin yapısında bulunan polifenoller gibi biyoaktif bileşenler beyin foksiyonlarında etkilidir. İş verimini arttırır. Alzheimer hastalığına karşı koruyucudur.
    Çay olarak kullanılan yaban mersinin adet sancılarını rahatlatıcı özelliği bulunur.
    Yüzyıllardır bilinen yaban mersininin, göz sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması 2.Dünya Savaşı nda pilotların görme yeteneklerini arttırdığı düşüncesi ile genişletilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda göz kamaşmasını engellediği, retinayı güçlendirdiği, görüşü arttırdığı, göz yorgunluğu, miyopluk, katarakt, göz tansiyonu, diyabetik retinopati, retinis pigmentosa(tavuk karası) ve gece körlüğünün oluşumunun önlenmesine olumlu katkıda bulunduğu görülmüştür.

    Tüketim Şekillleri

    Yaban mersini, sonbahar aylarında marketlerdeki yerini alır. Kurutulmuş olarak ise tüm yıl aktarlarda bulunur. Kurutulmuş şekli kuru meyve olarak, çay şeklinde, kek, puding yapımında kullanılabilir. Yoğurt veya süt ile karıştırılarak ya da meyve salatalarında yer verilerek keyifli ara öğünler yaratılabilir. Yaban mersininin gıda sanayinde kullanımının artmasıyla, yaban mersini reçel, marmelat, meyve sularının içinde de karşımıza çıkmaktadır. Şarap severler ise Şirince de bulabilecekleri yaban mersini şarabı ile yılbaşı gecesi için kendilerine farklı bir alternatif yaratabilirler.