Anadolu uygarlıkları hangileridir? Özellikleri Nelerdir? Kısaca

Konusu 'Bilgi Zemini' forumundadır ve Eylem tarafından 11 Ekim 2018 başlatılmıştır.

  1. Eylem

    Eylem Süper moderatör Yönetici

    Katılım:
    15 Kasım 2012
    Mesajlar:
    1.844

    Anadolu Uygarlıkları Nelerdir Kısaca


    Hititler
    Frigler
    Lidyalılar
    Urartular
    İyonlar

    Hititler
    Anadolu’nun ilk uygarlıklarından biri olan Hititler, İç Anadolu’da Kızılırmak Nehri çevresinde kurulmuştur. Başkenti Hattuşaş’tır (Çorum yakınları). Hititlerde devleti, askerî ve dinî yetkileri olan kral yönetirdi. Kralın en önemli yardımcısı Tavananna adı verilen kraliçeydi. Hititlerde devlet yönetiminde önemli işlerin karara bağlandığı bir meclis bulunmaktaydı. Bu meclise Pankuş adı verilirdi. Hititlerde çok tanrılı dine inanılırdı. Krallar, tanrılara hesap vermek amacıyla anal adı verilen yıllıklar tuttururlardı. Anal yıllıkları
    tarih yazıcılığının başlangıcı olarak kabul edilir. Hititler, Sümerlerden öğrendikleri çivi yazısını ve Mısırlılardan öğrendikleri hiyeroglif yazısını kullanmışlardır. Kuzey Suriye topraklarına hakim olmak için dönemin güçlü devletlerinden olan Mısır Uygarlığıyla mücadele etmişlerdir. Mısırlılarla Hititler arasında yıllarca süren savaş sonucunda Kadeş Antlaşması imzalanmıştır (MÖ 1280). Kadeş Antlaşması, insanlık tarihinin ilk yazılı antlaşması olarak bilinir. Bu antlaşmayla birlikte savaşlardan sonra antlaşma yapma uygulaması başlamıştır. Antlaşma metnini içeren kil tablet 1906 yılında Boğazköy’de yapılan kazılar sonucu bulunmuştur. Hititler altın, bakır, gümüş ve demir madenlerini işleyerek yaşamlarını kolaylaştıran araç
    gereçler yapmışlardır.

    Frigler
    Frigler, Sakarya Irmağı’nın çevresinde kurulmuştur. Başkenti Gordion’dur (Ankara’nın Polatlı ilçesi yakınları). Krallarına Midas adı verilirdi. Geçimlerini tarım ve hayvancılıkla sağlarlardı. Bu nedenle tarım ve hayvancılığı korumak için oldukça sert kanunlar yapmışlardır. Friglerin çok tanrılı bir din anlayışları vardı. Kibele, Friglerin en büyük toprak ve bereket tanrıçasıdır. Tapates denen halı ve kilimleri dokumuşlardır. Kralları ve soylu kişiler için tepe görünümlü mezarlar inşa etmişlerdir. Bu mezarlara tümülüs adı verilir. Frigler maden işçiliğinde dönemin oldukça ilerisinde çalışmalar yapmışlardır. Friglerin yaptığı fibula denen çengelli iğne, günümüzde kullanılan çengelli iğnelerin tarihteki ilk örneği olarak kabul edilir.

    Lidyalılar
    Lidyalılar, Gediz ve Menderes Vadileri arasında kalan bölgede yaşamışlardır. Başkenti Sardes (Sart)’tır (Manisa’nın Salihli ilçesi yakınları). Lidyalılar krallıkla yönetilirdi. Çok tanrılı bir din anlayışı benimsemişlerdir. Lidyalılar parayı icat eden uygarlıktır. Paranın icadı, ticari hayatta kullanılan takas (değiş-tokuş) usulünü sona erdirmiştir. Tarihteki ilk ticaret yolu olan Kral Yolu’nun bir kısmını inşa etmişlerdir. Kral Yolu, Efes’ten Mezopotamya’ya kadar uzanmaktaydı. Lidyalılar, Kral Yolu sayesinde ticarette merkez konumuna gelmişlerdir. Kral Yolu, Doğu ile Batı arasında ticaretin gelişmesine katkı sağlamıştır.

    Urartular
    Urartular, Doğu Anadolu’da Van Gölü çevresinde kurulmuş bir uygarlıktır. Başkenti Tuşpa’dır (Van yakınları). Urartular krallıkla yönetilirdi. Çok tanrılı din anlayışları vardı. Urartularda ölümden sonra da yaşam inancı vardı. Bu nedenle ölen kişilere oda mezarlar yapar ve bu kişilerin eşyalarını yanlarına koyarlardı. Tarım ve hayvancılığa önem veren Urartular, tarımı geliştirmek için Şamran adı verilen su kanallarını yapmışlardır. Bu su kanallarından günümüzde hâlâ kullanılanlar vardır. Maden işlemeciliği, taş işçiliği ve kale yapımında ustalaşmışlardır. Urartular eserlerinde genellikle taş kullanmışlardır. Bu nedenle günümüze ulaşan birçok Urartu eseri veya kalıntısı mevcuttur. Bunun en güzel örneği Urartular’dan kalma Van Kalesi’dir


    İyonlar
    İyonlarda demokratik bir yönetim anlayışı vardı. Bu yönetim anlayışının sağladığı özgür düşünce ortamı İyonların bilim, astronomi, sanat, tıp ve felsefe alanında ilerlemelerine zemin hazırlamıştır. Thales (Tales) ve Pythagoras (Pisagor), matematik-astronomi; Hipokrates (Hipokrat), tıp; Homeros, edebiyat; Herodotus (Heredot), tarih; Diogenes (Diyojen), felsefe alanında önemli çalışmalar yapmış bilim insanlarıdır. Artemis tapınağı, Celsus (Selsus) Kütüphanesi ve Efes Antik Tiyatrosu İyonlardan günümüze kalan önemli eserlerdir. İyonlar, Fenike alfabesini öğrenmişler ve bu alfabenin Batı’ya aktarılmasını sağlamışlardır.yonlar Ege’nin kıyı kesimleri eski çağlarda İyonya olarak bilinirdi. İyonların belli bir başkenti yoktur. Şehir devletleri hâlinde yaşamışlardır. Bu şehir devletlerine polis adı verilirdi. En ünlü şehir devletleri İzmir, Efes, Foça ve Milet’tir. Akdeniz ve Karadeniz’de koloniler kurarak deniz ticaretinde ileri gitmişlerdir. Anadolu’da kurulandiğer uygarlıklarda olduğu gibi İyonlarda da çok tanrılı bir din anlayışı hakimdi